Prokuratorzy z chińskiego miasta Tiencin wystąpili o konfiskatę 61 896 BTC i innych aktywów związanych z podejrzaną o oszustwo Zhimin Qian, a miejscowy sąd przyjął sprawę do rozpoznania. Według zarzutów Qian pozyskała od publiczności ponad 40 mld juanów w latach 2014–2017, pozostawiając ponad 102 000 inwestorów ze stratami. Aktywa znajdują się w Wielkiej Brytanii, gdzie High Court orzekł na początku tego miesiąca, że roszczenia poszkodowanych do Bitcoina podlegają prawu chińskiemu. Wniosek uruchamia równoległe postępowania w dwóch krajach dotyczące tego, kto ostatecznie przejmie kontrolę nad monetami — chińscy prokuratorzy dążą do konfiskaty, władze brytyjskie rozważają los aktywów, a poszkodowani ubiegają się o odszkodowanie.

Zgodnie z zawiadomieniem sądu, o którym poinformował chiński serwis The Paper, Ludowy Sąd Pośredniczący nr 2 w Tiencinie przyjął wniosek prokuratorów 28 września i opublikował zawiadomienie 13 października. Sąd stwierdził, że istnieją dowody na to, iż Qian dopuściła się oszustwa przy pozyskiwaniu środków, głównie w dzielnicy Hedong w Tiencinie. Bitcoin jest wart około 5,1 mld dolarów przy aktualnej cenie około 82 000 dolarów.

Oprócz Bitcoina prokuratorzy występują o około 72 746 jednostek każdej z kryptowalut Bitcoin Cash, Bitcoin Gold i Bitcoin SV, około 3,6 mln XRP oraz około 70 mln Dogecoin, które władze brytyjskie już przekonwertowały i umieściły na oprocentowanym koncie. Wniosek obejmuje również gotówkę w dolarach amerykańskich, euro i funtach, a także biżuterię, salda bankowe i portfele inwestycyjne.

Zarzucany schemat

Zgodnie z wnioskiem prokuratorów Qian kontrolowała firmę Tianjin Lantian Gerui Electronic Technology i w okresie od kwietnia 2014 do sierpnia 2017 roku sprzedawała w całych Chinach bez wymaganej licencji fałszywe produkty inwestycyjne, obiecując gwarantowane zyski. Schemat przyniósł ponad 40,38 mld juanów, z czego większość nie została wykorzystana na żadną rzeczywistą działalność, a ponad 102 000 inwestorów poniosło straty o łącznej wartości około 19,98 mld juanów — poinformowali prokuratorzy.

Qian uciekła z Chin w lipcu 2017 roku, zabierając komputery z portfelami Bitcoin, i ostatecznie dotarła do Wielkiej Brytanii, gdzie wymieniła część monet na inne aktywa. Prokuratorzy argumentują, że zasekwestrowane aktywa są pożytkiem z przestępstwa i powinny zostać odzyskane, zwrócone poszkodowanym i w pozostałym zakresie skonfiskowane. Ponieważ Qian od ponad roku jest poszukiwanym uciekinierem, sprawa podlega chińskim przepisom umożliwiającym konfiskatę pod nieobecność podejrzanego.

Poszkodowani mogą wystąpić o przystąpienie do postępowania za pośrednictwem miniaplikacji WeChat, choć osoby, które tego nie zrobią, nadal będą mogły otrzymać zwrot środków z odzyskanych aktywów. Okres zawiadomienia trwa sześć miesięcy, po którym sąd rozpozna sprawę.

Sprawa w Wielkiej Brytanii

W listopadzie 2025 roku Qian została skazana w Wielkiej Brytanii na 11 lat i 8 miesięcy więzienia po tym, jak przyznała się do nabywania i posiadania mienia pochodzącego z przestępstwa. Wówczas Financial Times poinformował, że bezimienni urzędnicy skarbu prywatnie podnosili kwestię, czy zasekwestrowany Bitcoin mógłby pomóc zapełnić lukę w brytyjskich finansach publicznych, podczas gdy prawnicy argumentowali, że poszkodowani mogliby mieć prawo do odszkodowania, gdyby wykazali wystarczający związek z monetami.

Kilka tygodni po przyznaniu się przez Qian brytyjscy prokuratorzy poinformowali High Court, że planują program odszkodowań dla poszkodowanych, nie podając szczegółów. Później oświadczyli, że poszkodowani mogliby otrzymać odszkodowanie w ramach systemu zadośćuczynień prowadzonego z Chin.

12 października High Court orzekł, że roszczenia tysięcy poszkodowanych do monet podlegają prawu chińskiemu — decyzję tę uznaje się za zwiększającą szanse rządu brytyjskiego na zatrzymanie aktywów. Kancelaria Fieldfisher, reprezentująca powodów, poinformowała, że zamierza odwołać się od wyroku. Co nastąpi dalej — odwołanie w Londynie i rozprawa w Tiencinie po upływie sześciomiesięcznego okresu zawiadomienia — ukształtuje konkurencyjne wizje losu zgromadzonych aktywów: konfiskatę żądaną przez chińskich prokuratorów, odszkodowania o które ubiegają się poszkodowani oraz interes rządu brytyjskiego w zatrzymaniu majątku.

Wyrok nie rozstrzyga, czy poszkodowani są właścicielami Bitcoina, ponieważ nie przesłuchano jeszcze dowodów dotyczących treści prawa chińskiego — napisał w środę David Phillips, partner w dziedzinie rozstrzygania sporów w londyńskiej kancelarii SMB, w artykule opublikowanym w środę. Pokazuje on jednak, że „poszkodowany nie może odzyskać kryptowaluty jedynie poprzez wykazanie: «Ten Bitcoin został kupiony za pieniądze zabrane mnie»” — napisał.

„Kryptoaktywa mogą funkcjonować bez granic, ale prawa własności do nich wciąż mogą rodzić skrajnie terytorialne kwestie prawa właściwego” — dodał Phillips.