Filipińska prowincja Camiguin, niewielka wyspa u północnych wybrzeży Mindanao, przygotowuje się do 47. Festiwalu Lanzones, zaplanowanego na drugą połowę października, realizując jednocześnie długoterminowy cel stania się wiodącą zrównoważoną destynacją wyspową — taką, która przyciąga więcej odwiedzających, chroniąc przy tym biały piasek plaż i bujne lasy wyspy.

Nazwa festiwalu pochodzi od lanzones, tropikalnego owocu uprawianego w całej Azji Południowo-Wschodniej i znaku rozpoznawczego prowincji, który — jak się mówi — jest słodszy niż gdziekolwiek indziej na Filipinach dzięki bogatej w składniki odżywcze glebie wulkanicznej Camiguin. Wyspa ma przecież aż 17 wulkanów.

Przed rozpoczęciem obchodów władze lokalne w zeszły czwartek zorganizowały okrągły stół poświęcony zarządzaniu zrównoważonymi destynacjami wyspowymi — w przygotowaniu zarówno do festiwalu, jak i do ambicji prowincji wykraczających poza niego.

Równoważenie przyjazdów i źródeł utrzymania

Gubernator Xavier Jesus D. Romualdo powiedział odwiedzającym mediom z Manili 17 września, że prowincja musi podjąć środowiskowe planowanie turystyki — podejście badające „ile aktywności dane miejsce może udźwignąć, nie ulegając degradacji”.

„Ochrona i przywracanie tych miejsc musi być częścią agendy rozwojowej. Chodzi o to, aby ochrona wyspy stała się częścią wartości, którą tworzy” — powiedział panualdo. „Liczba przyjazdów ma znaczenie, ale podobnie jak źródła utrzymania, jakość usług, stan naszych miejsc turystycznych i doświadczenia ludzi, którzy w ich pobliżu żyją”.

W 2024 roku Camiguin odnotowała 288 558 odwiedzających — najwyższą liczbę od początku pandemii COVID-19. Prowincja prognozuje, że do 2028 roku, docelowego roku stania się w pełni zrównoważoną destynacją wyspową, będzie przyjmować ponad 824 000 turystów rocznie, niemal trzykrotnie więcej niż w 2024 roku.

Na początku tego roku Camiguin znalazła się na corocznej liście rekomendowanych destynacji „52 Places to Go in 2026” dziennika The New York Times — wyróżnienie, które pan Romualdo wskazał jako motywację do utrzymania naturalnego piękna wyspy.

„Prognozowany wzrost oznacza konieczność przygotowania transportu, zaopatrzenia w wodę, zakwaterowania, usług publicznych i miejsc turystycznych na dodatkowy popyt” — powiedział, zaznaczając, że trwająca rozbudowa pasa startowego lotniska Camiguin powinna zachęcić do większej liczby lotów na wyspę i z niej.

Choć 90% przyjazdów turystycznych to Filipińczycy, prowincja odnotowała również odwiedzających z Hiszpanii, USA, Francji i Niemiec.

„Musimy przesunąć nacisk z liczby odwiedzających na wartość, jaką tworzy turystyka, oraz na to, jak szeroko jej korzyści są rozdzielane wśród społeczności” — powiedział pan Romualdo.

Silniejszy przemysł turystyczny, jak wyjaśnił, stworzy możliwości dla lokalnych rolników, rybaków, rzemieślników, przewodników, przewoźników i dostawców.

Wnioski z innych prowincji

Podczas konferencji przedstawiono przykłady udanej turystyki zrównoważonej z innych zakątków kraju.

Joanne M. Pinat, szefowa urzędu turystyki Bohol, opisała, jak prowincja — dziś jedno z najbardziej znanych filipińskich miejsc turystycznych — odwróciła swój los: z „jednej z najbiedniejszych prowincji, z wieloma nieuregulowanymi formami działalności zarobkowej” stała się destynacją ekoturystyczną opartą na swoich zasobach naturalnych i kulturowych.

„W latach 90. rozszerzyliśmy naszą ofertę poza Chocolate Hills i rzekę dzięki działaniom ochronnym. Od trzech dekad prowadzimy turystykę opartą na społeczności” — powiedziała.

Maria Rica C. Bueno, była podsekretarz Departamentu Turystyki, wskazała na konieczne przejście w planowaniu turystyki od modelu 5 A (atrakcje, dostęp, zakwaterowanie, udogodnienia, aktywności) do modelu VICE (odwiedzający, przemysł, społeczność, środowisko).

„Sukces destynacji nie nastąpi, jeśli będzie pracować nad nim tylko jedka samorządu lokalnego (LGU). To musi być współpraca” — powiedziała, podkreślając znaczenie wszystkich interesariuszy. „LGU odgrywa kluczową rolę facylitatora i sternika, nadając kierunek rozwojowi turystyki”.

Plany Camiguin

Camiguin ma obecnie 170 obiektów turystycznych z 1312 pokojami, w tym 127 zakwaterowania akredytowanych przez Departament Turystyki. Według pana Romualdo szereg grup hotelowych i deweloperów kupuje również nieruchomości na wyspie, aby budować ośrodki wypoczynkowe.

Za główną barierę dla większych inwestycji na wyspie uznał transport łączący Manilę z Camiguin.

„Czujemy, że gdy nowy pas startowy zostanie ostatecznie ukończony, będziemy mogli mieć bezpośrednie loty większymi samolotami i — miejmy nadzieję — przyciągnąć więcej inwestycji” — powiedział. „Pilną kwestią jest dla nas również lepsze zarządzanie odpadami stałymi i ściekami. Mamy na to dotację od rządu krajowego i planujemy to przyspieszyć”.

Zgodnie z Camiguin Tourism Action Plan 2025-2028 prowincja zamierza poprawić pięć obszarów: zrównoważony rozwój i odporność; infrastrukturę i dostępność; inteligentną turystykę i cyfryzację; zarządzanie, społeczność i kulturę; oraz marketing, wydarzenia i wzrost gospodarczy.

Pan Romualdo dodał, że prowincja zamierza także wejść na rynek MICE (spotkania, wyjazdy motywacyjne, konferencje i wystawy), choć wyspa nie dysponuje jeszcze obiektami wystarczająco dużymi dla takich wydarzeń.

„Widzę potencjał, a naprawdę wiele osób chce tu przyjeżdżać” — powiedział. „Naszym planem jest budowa właściwego centrum konferencyjnego. W międzyczasie poradzimy sobie z naszym gimnazjonem i mniejszymi obiektami, ale MICE to coś, co naprawdę chcemy wykorzystać w przyszłości”.

— Brontë H. Lacsamana