Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) stara się utrzymać delikatną równowagę, ponieważ jego kampania schłodzenia wciąż wysokiej inflacji obciąża osłabiającą się gospodarkę, a rozszerzające się presje cenowe grożą dalszym opóźnieniem odradzania kraju.

Według banku centralnego filipińska gospodarka stoi obecnie przed podwójnym wyzwaniem: rozgrzanej inflacji i słabego wzrostu. Mimo to zobowiązał się on utrzymać wzrost cen pod kontrolą, aby wzrost gospodarczy mógł odradzać się w sposób zrównoważony, zgodnie z mandatem stabilności cen.

„W obliczu trudnego połączenia podwyższonej inflacji i spowolnienia wzrostu gospodarczego BSP pozostaje zdecydowany wypełniać nasz mandat dążenia do stabilności cen sprzyjającej zrównoważonemu i wyważonemu wzrostowi”, powiedział bank centralny w oświadczeniu wydanym późnym wieczorem w środę.

Oświadczenie pojawiło się wśród rosnących apeli, aby BSP wstrzymał zaostrzanie polityki pieniężnej po piątym z rzędu kwartale spowolnienia. Wzrost produktu krajowego brutto (PKB) spadł do 2,1% w okresie od lipca do września, gdy gwałtownie rosnące ceny dodatkowo tłumiły konsumpcję gospodarstw domowych, a produkcja rolna i inwestycje spadały.

Był to najsłabszy wynik gospodarki od czasów pandemii, gdy produkcja skurczyła się o 3,8% w pierwszym kwartale 2021 roku. Poza pandemią oznaczało to najwolniejszą ekspansję od prawie 17 lat, od wzrostu na poziomie 1,8% w czwartym kwartale 2009 roku. W pierwszych dziewięciu miesiącach roku wzrost PKB wyniósł średnio 2,5%, znacznie poniżej rządowego całorocznego celu 3,5%–4,5%.

W ubiegłym tygodniu sekretarz gospodarki Arsenio M. Balisacan powiedział na briefingu prasowym, że gospodarka odczuje w nadchodzących miesiącach skutki podwyżek stóp BSP ukierunkowanych na inflację. Dodał jednak, że zaostrzanie polityki „niekoniecznie jest złe dla wzrostu”, ponieważ opanowanie inflacji ostatecznie pomoże zwiększyć konsumpcję i inwestycje.

W ramach mandatu stabilności cen bank centralny podnosi kluczowe stopy, aby opanować inflację i utrzymać zakotwiczone oczekiwania inflacyjne, szczególnie poprzez łagodzenie efektów drugiej rundy szoków cenowych na kształtowanie płac i cen.
„Ponieważ polityka pieniężna nie jest w stanie kontrolować bezpośredniego wpływu inflacyjnego ostatnich globalnych szoków podażowych, koncentruje się na efektach drugiej rundy takich szoków”, zaznaczył BSP.

Zaostrzanie polityki jednak zwykle odbywa się kosztem wzrostu gospodarczego, ponieważ wyższe koszty pożyczkowe ograniczają popyt zagregowany i wydatki.

Równowaga między inflacją a wzrostem

W miarę przedłużania się spowolnienia gospodarczego bank centralny oświadczył, że waży konsekwencje odczytu wzrostu z trzeciego kwartału dla perspektyw inflacyjnych. Dodał również, że w wysiłkach na rzecz powstrzymania efektów cenowych drugiej rundy weźmie pod uwagę zarówno słaby popyt, jak i potrzebę utrzymania zakotwiczonych oczekiwań inflacyjnych.

„W wysiłkach BSP na rzecz obniżenia inflacji bank przykłada dużą wagę do słabości popytu zagregowanego. Ma również na uwadze potrzebę zapobiegania rozkotwiczeniu oczekiwań inflacyjnych”, dodano.

Inflacja przekracza cel BSP na poziomie 3% od marca, kiedy szok energetyczny wywołany wojną na Bliskim Wschodzie przeniknął do lokalnych cen surowców szybciej, niż przewidywali zarządzający gospodarką. W październiku inflacja ogółem przyspieszyła do prawie czteroletniego maksimum 7,8%, ponieważ wysokie ceny energii podniosły koszty paliw, transportu i mediów. Na koniec października inflacja ogółem wyniosła średnio 5,6%.

„Przywrócenie stabilności cen i ochrona siły nabywczej gospodarstw domowych są niezbędne do odbudowy zaufania i wspierania trwałego odradzania gospodarczego”, powiedział BSP.

Zobowiązał się, że ustawienia polityki pieniężnej będą zależały od przywrócenia stabilności cen niezbędnej dla zrównoważonego wzrostu. „BSP zapewni, że ustawienia polityki pieniężnej pozostaną odpowiednie i spójne z naszym mandatem promowania stabilności cen sprzyjającej zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu”, powiedział, dodając, że nadchodzące decyzje uwzględnią rozwój inflacji i oczekiwań inflacyjnych oraz aktywność gospodarczą.

W ubiegłym miesiącu BSP podniósł swoją kluczową stopę polityczną o ponadprzeciętne 50 punktów bazowych (bps) — czyli o pół punktu procentowego — do prawie dwuletniego maksimum 5,5%, zwiększając łączne zaostrzenie do 125 bps od pierwszego zaostrzenia w kwietniu. Ponieważ stopa polityczna służy jako punkt odniesienia dla stóp kredytowych w całej gospodarce, każda zmiana przenosi się na koszty pożyczkowe gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Następne posiedzenie decyzyjne w sprawie stóp zaplanowano na 17 grudnia, co da decydentom kolejną możliwość rozważenia napływających danych o inflacji i wzroście.

BSP oświadczył, że łagodniejąca inflacja, bardziej stabilne oczekiwania inflacyjne, silniejsze zaufanie przedsiębiorstw i konsumentów oraz odnowiony wzrost inwestycji i zatrudnienia sygnalizowałyby, że gospodarka odradza się. „Wskazywałoby to, że presje inflacyjne słabną, a aktywność gospodarcza odzyskuje rozpęd”, dodano.

Bank centralny prognozuje, że inflacja ukształtuje się na poziomie 6,1% w tym roku, 6% w przyszłym roku i 3,3% w 2028 roku.

Ryzyka El Niño

Tymczasem Moody's Rankings zauważyło, że Filipiny należą do gospodarek rynków wschodzących (EM) najbardziej podatnych na presje cen żywności wywołane przez El Niño, biorąc pod uwagę ich pozycję netto importera żywności — kraju, który kupuje za granicą więcej żywności, niż sprzedaje.

„Oczekujemy, że presje cen żywności związane z El Niño skoncentrują się w stosunkowo niewielkiej grupie podatnych państw, a nie w całych EM, biorąc pod uwagę obecne rekordowo wysokie, choć nierówno rozmieszczone, globalne rezerwy żywności, takie jak zboża, pszenica i ryż”, powiedziała globalna agencja ratingowa w osobnym raporcie w czwartek. „Szczególnie wrażliwe mogą być duzi netto importerzy żywności z cieńszymi obecnymi rezerwami, tacy jak Filipiny i Egipt”, dodano.

W ubiegłym miesiącu Filipińska Administracja Atmosferyczna, Geofizyczna i Astronomiczna (PAGASA) oświadczyła, że w tropikalnym Pacyfiku aktywny jest silny do bardzo silnego El Niño. Spodziewa się, że zjawisko to — ciepła faza powtarzającego się cyklu klimatycznego Pacyfiku, zazwyczaj wiążąca się z suchszymi warunkami, które mogą obciążać zbiory — osiągnie szczyt przed końcem roku i potrwa do pierwszego kwartału 2027 roku.

Mimo to Moody's Rankings oczekuje, że filipińska gospodarka wzrośnie o 3,3% w tym roku, zanim osiągnie rządowy przedział celu 5%–6% do 2030 roku, ze wzrostem 5,1% w 2027 roku i 5,5% w 2028 roku — wszystko bez zmian w stosunku do prognoz z sierpnia. Agencja utrzymała również prognozy inflacji na poziomie 6% na 2026 i 2027 rok oraz 4,5% na 2028 rok.

Źródło: pierwotnie doniósł Katherine K. Chan dla BusinessWorld Online.