Pojęcie systemu płatności BRICS opisuje zespół trwających inicjatyw Brazylii, Rosji, Indii, Chin, Republiki Południowej Afryki i innych państw BRICS, mających na celu usprawnienie płatności transgranicznych i zmniejszenie zależności od tradycyjnej międzynarodowej infrastruktury finansowej. Najbardziej znanym projektem jest BRICS Pay, który ma łączyć krajowe i komercyjne systemy płatnicze oraz umożliwiać transakcje w walutach lokalnych.

Wbrew powszechnym twierdzeniom inicjatywa nie jest jeszcze jedną, w pełni zintegrowaną globalną siecią płatniczą zastępującą SWIFT. Państwa BRICS prowadzą raczej odrębne prace nad poprawą interoperacyjności płatniczej, komunikacji finansowej i rozliczeń transgranicznych, każde w ramach własnych regulacji finansowych.

Podczas wrześniowego szczytu BRICS w 2026 r. w New Delhi państwa członkowskie uznały prace Grupy Roboczej ds. Płatności BRICS nad praktycznymi rozwiązaniami w zakresie płatności transgranicznych. Doceniły również trwające badania nad interoperacyjnością kanałów płatniczych i komunikacyjnych oraz nad wykorzystaniem walut lokalnych w handlu i inwestycjach. Szerszym celem jest stworzenie większej liczby opcji płatniczych, poprawa łączności finansowej i pogłębienie współpracy gospodarczej między uczestniczącymi państwami.

Obecny obraz określa kilka kwestii:

• BRICS Pay to inicjatywa płatnicza zaprojektowana w celu wspierania transakcji transgranicznych i łączenia systemów płatniczych państw uczestniczących.
• Inicjatywa Płatności Transgranicznych BRICS to szerszy międzyrządowy wysiłek na rzecz poprawy międzynarodowej interoperacyjności płatniczej między państwami członkowskimi.
• SWIFT pozostaje główną globalną siecią komunikacji finansowej, a inicjatywy BRICS mają dostarczać dodatkowych opcji płatniczych i komunikacyjnych, a nie stanowić ugruntowanego, uniwersalnego zamiennika.
• Rozliczenia w walutach lokalnych mogą zmniejszyć potrzebę przewalutowań na dolara amerykańskiego w niektórych dwustronnych transakcjach handlowych.
• CBDC i aktywa cyfrowe są istotne dla szerszej dyskusji, ale powszechnego wsparcia operacyjnego w infrastrukturze płatniczej BRICS nie ustanowiono.
• Szczyt BRICS we wrześniu 2026 r. potwierdził trwające prace Grupy Roboczej ds. Płatności BRICS, zamiast ogłaszać uruchomienie w pełni zunifikowanej sieci płatniczej.

Jak działa koncepcja płatności BRICS

Koncepcja płatności BRICS koncentruje się na łączeniu różnych krajowych infrastruktur płatniczych, tak aby instytucje finansowe i przedsiębiorstwa mogły sprawniej przesyłać pieniądze przez granice. Zamiast wymagać od każdego uczestnika przyjęcia całkowicie nowego systemu bankowego, celem jest poprawa komunikacji i interoperacyjności między istniejącymi sieciami finansowymi.

Czym jest BRICS Pay?

BRICS Pay to cyfrowa inicjatywa płatnicza opracowana w ramach BRICS Business Council. Jej deklarowanym celem jest stworzenie interoperacyjnego ekosystemu płatniczego łączącego krajowe i komercyjne systemy płatnicze na rynkach BRICS i rynkach partnerskich.

Projekt wymienia kilka celów:

• Wsparcie płatności transgranicznych
• Ułatwienie transakcji w walutach narodowych
• Łączenie istniejącej infrastruktury płatniczej
• Poprawa dostępności finansowej dla firm i osób fizycznych
• Zmniejszenie zależności od pośredników płatniczych zewnętrznych
• Wsparcie zgodności z krajowymi regulacjami finansowymi

Strona projektu opisuje ekosystem, który mógłby łączyć platformy płatnicze takie jak indyjskie UPI, brazylijskie Pix, chińskie WeChat Pay i rosyjskie SBP, z których każda jest szeroko wykorzystywana do transakcji krajowych na rynku macierzystym. Te deklarowane cele nie powinny być jednak mylone z dowodem na to, że każde połączenie jest sprawne lub dostępne dla wszystkich użytkowników. BRICS Pay najlepiej rozumieć jako jeden z elementów szerszego wysiłku na rzecz budowy bardziej zintegrowanej międzynarodowej infrastruktury płatniczej.

BRICS Pay kontra Inicjatywa Płatności Transgranicznych BRICS

Choć nazwy są często używane zamiennie, BRICS Pay i Inicjatywa Płatności Transgranicznych BRICS nie są tożsame. BRICS Pay to konkretny projekt ekosystemu płatniczego związany z BRICS Business Council, natomiast Inicjatywa Płatności Transgranicznych BRICS to szerszy międzyrządowy wysiłek na rzecz badania praktycznych sposobów usprawnienia płatności transgranicznych, w tym interoperacyjności między krajowymi systemami płatniczymi i komunikacyjnymi.

To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ platforma płatnicza, sieć komunikacji finansowej i rządowe ramy polityki płatniczej pełnią różne funkcje. Deklaracja z New Delhi z września 2026 r. potwierdza, że Grupa Robocza ds. Płatności BRICS nadal bada praktyczne rozwiązania w ramach szerszej inicjatywy. Rozwój obejmuje zatem dyskusje techniczne, priorytety narodowe, instytucje finansowe i koordynację regulacyjną, a nie jedną powszechnie wdrożoną aplikację płatniczą.

Które państwa należą do BRICS w 2026 roku?

BRICS znacznie rozszerzył się poza pierwotnych pięciu członków. Na listopad 2026 r. grupa liczy 11 pełnoprawnych członków: Brazylię, Rosję, Indie, Chiny, Republikę Południowej Afryki, Egipt, Etiopię, Iran, Indonezję, Arabię Saudyjską i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Rozszerzenie zwiększa zasięg geograficzny grupy i tworzy możliwości szerszej współpracy gospodarczej i finansowej.

11 pełnoprawnych członków BRICS

Te państwa posiadają różne systemy finansowe, polityki monetarne, priorytety handlowe i wymogi regulacyjne, a grupa obejmuje obecnie kilka kontynentów i liczy wśród siebie niektórych z największych eksporterów energii i najludniejszych gospodarek świata. Ustanowienie wspólnych ram płatniczych wymaga w konsekwencji koordynacji w wielu jurysdykcjach.

Czym są państwa partnerskie BRICS?

BRICS utrzymuje również kategorię państw partnerskich. Państwa partnerskie uczestniczą w wybranych działaniach i porozumieniach współpracy BRICS, ale status partnera różni się od pełnego członkostwa. To rozróżnienie jest istotne przy ocenie twierdzeń o potencjalnej ekspansji sieci płatniczej BRICS: udział w spotkaniu BRICS nie czyni automatycznie państwa pełnoprawnym członkiem, ani nie oznacza, że jego krajowa infrastruktura płatnicza została zintegrowana z BRICS Pay. Najbardziej aktualne informacje o członkostwie pozostają oficjalne komunikaty BRICS i publikacje rządowe.

System płatności BRICS kontra SWIFT: na czym polega różnica?

Główna różnica między inicjatywami płatniczymi BRICS a SWIFT tkwi w ich celach instytucjonalnych i podejściu do transgranicznej łączności finansowej. SWIFT to ugruntowana globalna spółdzielnia komunikacji finansowej wykorzystywana przez banki i inne instytucje finansowe do wymiany ustandaryzowanych instrukcji płatniczych. BRICS Pay i szersza inicjatywa płatnicza BRICS dążą do opracowania dodatkowych sposobów łączenia krajowych sieci płatniczych państw uczestniczących i ułatwienia transakcji międzynarodowych.

Jak działa SWIFT?

SWIFT to skrót od Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication. Zapewnia bezpieczną sieć komunikacyjną, za pośrednictwem której instytucje finansowe wymieniają informacje o płatnościach międzynarodowych i innych transakcjach finansowych. Gdy klient wysyła pieniądze za granicę, bank wysyłający może użyć SWIFT do przekazania instrukcji płatniczej instytucji odbierającej. Sam SWIFT nie przemieszcza ani nie rozlicza pieniędzy; faktyczny transfer środków odbywa się za pośrednictwem odpowiednich banków, systemów płatniczych i rozwiązań rozliczeniowych.

Założony w 1973 r., z siedzibą w Belgii, SWIFT obsługuje dużą globalną sieć instytucji finansowych obejmującą ponad 200 państw i terytoriów i działa na tysiącach międzynarodowych tras płatniczych. Jego infrastruktura obsługuje również ustandaryzowaną komunikację finansową, w tym ISO 20022 — międzynarodowy standard wymiany ustrukturyzowanych elektronicznych komunikatów finansowych. To rozróżnienie jest kluczowe przy porównywaniu SWIFT z alternatywnymi inicjatywami płatniczymi.

Kluczowe różnice między BRICS Pay a SWIFT

Przy ocenie ich możliwości należy sięgać do pierwotnych opisów projektu BRICS i własnej dokumentacji SWIFT. Nie ma zweryfikowanych podstaw do twierdzeń, że każda płatność BRICS jest rozliczana w kilka sekund ani że BRICS Pay zawsze pobiera niższe opłaty niż SWIFT. Faktyczne koszty i czasy rozliczenia zależą od uczestniczących instytucji finansowych, walut, pośredników, płynności i lokalnych regulacji.

Czy BRICS mógłby zastąpić SWIFT?

BRICS mógłby opracować alternatywne rozwiązania w zakresie komunikacji finansowej i płatności, ale całkowite zastąpienie SWIFT byłoby znacznie trudniejszym przedsięwzięciem. SWIFT korzysta z dziesięcioleci relacji z instytucjami finansowymi, wspólnych standardów komunikacji, sprawnej infrastruktury i międzynarodowej łączności. Alternatywa BRICS musiałaby osiągnąć porównywalną interoperacyjność, bezpieczeństwo, akceptację regulacyjną i uczestnictwo instytucjonalne.

Bardziej realistyczną możliwością jest rozwój równoległych kanałów płatniczych, które pozwoliłyby państwom uczestniczącym realizować wybrane transakcje bez polegania wyłącznie na istniejących rozwiązaniach międzynarodowych. Takie podejście mogłoby zwiększyć liczbę opcji płatniczych, umożliwiając współistnienie różnych sieci finansowych.

Czy BRICS Pay obsługuje aktywa cyfrowe i CBDC?

Aktywa cyfrowe stanowią ważny element dyskusji o przyszłości płatności międzynarodowych, jednak cyfrowe waluty banków centralnych, stablecoiny i kryptowaluty mają różne cechy prawne i finansowe i należy je od siebie odróżniać.

Cyfrowe waluty banków centralnych

Cyfrowa waluta banku centralnego, czyli CBDC, to cyfrowa forma pieniądza banku centralnego. W przeciwieństwie do kryptowalut emitowanych prywatnie, CBDC jest emitowana lub autoryzowana przez bank centralny danego państwa. CBDC mogłyby potencjalnie wspierać płatności transgraniczne, umożliwiając uczestniczącym instytucjom finansowym wymianę cyfrowych reprezentacji walut narodowych. Dla państw BRICS interoperacyjność CBDC mogłaby stanowić kolejną drogę usprawnienia międzynarodowych procesów rozliczeniowych. Wydanie krajowej CBDC nie czyni jej jednak automatycznie kompatybilną z infrastrukturą płatniczą innego państwa. Transgraniczne rozwiązania CBDC wymagają standardów technicznych, porozumień prawnych, zarządzania płynnością, koordynacji regulacyjnej i zasad rozliczeń.

Stablecoiny i kryptowaluty

Stablecoiny to tokeny cyfrowe zaprojektowane w celu utrzymania względnie stabilnej wartości poprzez odniesienie do aktywa, takiego jak waluta narodowa. Kryptowaluty takie jak Bitcoin działają inaczej i generalnie nie posiadają porównywalnych mechanizmów stabilizacji ceny. Te aktywa mogłyby potencjalnie być wykorzystywane w niektórych transgranicznych rozwiązaniach finansowych, pod warunkiem zgodności z lokalnymi prawami i akceptacją instytucjonalną, ale nie ma podstaw do twierdzenia, że BRICS Pay uniwersalnie obsługuje bezpośrednie rozliczenia we wszystkich kryptowalutach lub stablecoinach. Uczestnictwo aktywów cyfrowych zależy od konkretnej platformy, instytucji finansowych i mających zastosowanie wymogów regulacyjnych.

Blockchain i komunikacja finansowa

Blockchain to technologia rozproszonego rejestru, która rejestruje transakcje na wielu uczestniczących komputerach lub w instytucjach. Jest jedną z możliwych technologii usprawnienia infrastruktury płatniczej, ale nie każda cyfrowa sieć płatnicza wymaga blockchaina. Ramy płatności transgranicznych mogą równie dobrze wykorzystywać konwencjonalne bazy danych, ustandaryzowane protokoły komunikacyjne i połączone krajowe systemy płatnicze. Wymaganiem zasadniczym jest interoperacyjność: różne systemy muszą być w stanie niezawodnie komunikować się i przetwarzać transakcje. Państwa BRICS będą musiały ustanowić kompatybilne rozwiązania techniczne i regulacyjne, zanim szersza, połączona sieć płatnicza będzie mogła działać na dużą skalę.

Dlaczego BRICS chce alternatywnego systemu płatności?

Państwa BRICS wskazują kilka gospodarczych i strategicznych powodów badania alternatywnej międzynarodowej infrastruktury płatniczej, obejmujących efektywność handlu, dywersyfikację walutową, autonomię finansową i lepszy dostęp do usług płatności transgranicznych.

Zmniejszanie zależności od dolara amerykańskiego

Dolar amerykański odgrywa główną rolę w handlu międzynarodowym, rynkach walutowych i globalnych rezerwach finansowych. Wiele transakcji międzynarodowych obejmuje wyceny w dolarach, banking korespondencyjny lub przewalutowania przez waluty pośrednie. Państwa BRICS wyraziły zainteresowanie zwiększeniem wykorzystania swoich walut narodowych w handlu dwustronnym i inwestycjach. Transakcja między chińskim importerem a indyjskim eksporterem mogłaby na przykład zostać skonstruowana wokół juana i rupii, zamiast wymagać dolara jako waluty pośredniej. Takie rozwiązanie zależy jednak od woli obu stron, ustaleń kursowych, dostępnej płynności i możliwości rozliczenia przez uczestniczące instytucje finansowe.

Zmniejszanie zależności od dolara nie oznacza eliminacji dolara z handlu międzynarodowego. Oznacza tworzenie dodatkowych opcji dla transakcji, w których waluty lokalne są praktyczne.

Usprawnianie handlu transgranicznego

Płatności międzynarodowe mogą obejmować wiele banków, instytucji korespondencyjnych, przewalutowań i kontroli regulacyjnych — procesów podnoszących koszty i powodujących opóźnienia. Lepsze połączenia między krajowymi systemami płatniczymi mogłyby uczynić niektóre transakcje międzynarodowe bardziej efektywnymi. Potencjalne korzyści obejmują mniej niepotrzebnych kroków pośrednich, większą przejrzystość płatności, bardziej bezpośrednie rozwiązania przewalutowań, lepszą interoperacyjność między uczestniczącymi instytucjami finansowymi, dodatkowe opcje płatnicze dla eksporterów i importerów oraz lepszy dostęp dla małych i średnich przedsiębiorstw. Faktyczne korzyści będą zależały od tego, jak państwa uczestniczące wdrożą i wykorzystają infrastrukturę.

Wzmacnianie suwerenności finansowej

Suwerenność finansowa oznacza zdolność państwa do zarządzania swoimi systemami finansowymi i infrastrukturą monetarną zgodnie z interesami narodowymi i regulacjami. Dla państw BRICS rozwój dodatkowych kanałów płatniczych mógłby zmniejszyć zależność od niewielkiej liczby międzynarodowych pośredników finansowych, co może być szczególnie istotne dla państw dążących do większej elastyczności w handlu międzynarodowym i współpracy finansowej. Niezależność finansowa nie eliminuje jednak potrzeby międzynarodowych relacji bankowych, zgodności regulacyjnej ani dostępu do walut obcych. Skuteczna sieć płatnicza musi nadal utrzymywać zaufanie, bezpieczeństwo, przejrzystość i współpracę między instytucjami finansowymi.

Jaki jest status BRICS Pay w 2026 roku?

Infrastruktura płatnicza BRICS pozostaje w fazie rozwoju, a najnowsze oficjalne komunikaty podkreślają kontynuację współpracy i prac badawczo-technicznych. Deklaracja z New Delhi z września 2026 r. stanowi ważną aktualizację: uznaje prace Grupy Roboczej ds. Płatności BRICS nad badaniem praktycznych mechanizmów płatności transgranicznych, interoperacyjności płatniczej i komunikacyjnej oraz wykorzystaniem walut lokalnych w handlu i inwestycjach, a także zachęca do dalszych dyskusji nad rozwiązaniami wydajnymi, dostępnymi, przejrzystymi i bezpiecznymi. Stanowi to znaczący postęp w koordynacji polityki, ale nie jest potwierdzeniem, że pojedyncza zunifikowana sieć płatnicza BRICS stała się w pełni operacyjna.

Grupa Robocza ds. Płatności BRICS

Grupa Robocza ds. Płatności BRICS bada praktyczne podejścia do usprawnienia rozwiązań płatności transgranicznych między państwami członkowskimi. Jej prace obejmują badanie interoperacyjności między krajowymi systemami płatniczymi i kanałami komunikacji finansowej, w szerszym celu identyfikacji rozwiązań uwzględniających różne krajowe infrastruktury finansowe. To istotne, ponieważ państwa BRICS nie działają pod jednym zjednoczonym bankiem centralnym ani wspólnym regulatorem finansowym. Każde państwo utrzymuje własną walutę, system bankowy i regulacje finansowe, a skuteczne ramy płatnicze muszą uwzględniać te różnice.

Szczyt w New Delhi w 2026 roku

1. Szczyt BRICS odbył się w New Delhi w Indiach w dniach 12–13 września 2026 r. Pod przewodnictwem Indii szczyt koncentrował się na współpracy, innowacjach, zrównoważonym rozwoju i odporności, a jego deklaracja potwierdziła zobowiązanie grupy do wzmacniania współpracy gospodarczej. W kwestii płatności transgranicznych państwa członkowskie uznały trwające prace Grupy Roboczej ds. Płatności i znaczenie badania interoperacyjności między kanałami płatniczymi i komunikacyjnymi, a także uznały kontynuację dyskusji na temat promowania rozliczeń w walutach lokalnych dla handlu i inwestycji. Potwierdza to, że inicjatywa płatnicza BRICS pozostaje aktywnym obszarem współpracy finansowej, ale deklaracja nie ustanawia uniwersalnego harmonogramu opłat transakcyjnych, gwarantowanej szybkości rozliczenia ani ukończonej globalnej sieci płatniczej.

Przyszły rozwój i ekspansja

Przyszły rozwój infrastruktury płatniczej BRICS będzie prawdopodobnie zależał od praktycznej współpracy między uczestniczącymi rządami, bankami centralnymi, bankami komercyjnymi i dostawcami technologii. Kilka obszarów zasługuje na uwagę:

• Interoperacyjność płatnicza: łączenie krajowych systemów płatniczych, tak aby uczestniczące instytucje mogły komunikować się i przetwarzać transakcje transgraniczne.
• Rozliczenia w walutach lokalnych: ustanawianie bardziej praktycznych sposobów handlu bez wymagania dolara amerykańskiego w każdej transakcji.
• Infrastruktura płatności cyfrowych: badanie, czy CBDC i inne regulowane cyfrowe instrumenty finansowe mogą poprawić efektywność rozliczeń.
• Komunikacja finansowa: opracowywanie kompatybilnych standardów komunikacji dla uczestniczących banków i dostawców płatności.
• Współpraca regulacyjna: ustanawianie procedur obejmujących wymogi przeciwdziałania praniu pieniędzy, weryfikację klientów, zapobieganie oszustwom i transgraniczny nadzór finansowy.

Te prace będą prawdopodobnie postępować w różnym tempie, ponieważ każde państwo członkowskie ma własne priorytety finansowe i ramy regulacyjne.

Jakie wyzwania mogą przeszkodzić systemowi płatności BRICS w powodzeniu?

Choć inicjatywa oferuje potencjalne korzyści, zbudowanie niezawodnego międzynarodowego ekosystemu płatniczego jest technicznie i politycznie złożone, a kilka przeszkód może wpłynąć na jej przyjęcie.

Odmienne regulacje finansowe

Państwa BRICS mają różne prawa bankowe, wymogi sprawozdawczości finansowej, zasady przeciwdziałania praniu pieniędzy i polityki dotyczące aktywów cyfrowych. Sieć płatnicza łącząca te jurysdykcje musiałaby uwzględniać ich indywidualne ramy regulacyjne. Bez wystarczającej koordynacji regulacyjnej instytucje finansowe mogą napotykać trudności w przetwarzaniu transakcji transgranicznych.

Konwersyjność i płynność walut

Rozliczenia w walutach lokalnych wymagają więcej niż samej możliwości wymiany dwóch walut. Przedsiębiorstwa i banki potrzebują dostępu do wystarczającej płynności walutowej, niezawodnych rynków walutowych i mechanizmów zarządzania ryzykiem kursowym. Niektóre waluty BRICS podlegają również ograniczeniom w przepływach kapitałowych lub międzynarodowej konwersyjności. Te czynniki mogą ograniczać praktyczność bezpośrednich transakcji w walutach lokalnych.

Interoperacyjność techniczna i cyberbezpieczeństwo

Różne państwa stosują różne technologie płatnicze, protokoły komunikacyjne, infrastrukturę finansową i standardy ochrony danych. Łączenie tych systemów wymaga wspólnych specyfikacji technicznych i silnych środków cyberbezpieczeństwa. Duża międzynarodowa sieć płatnicza musiałaby również posiadać procedury zapobiegania oszustwom, wykrywania podejrzanych transakcji, ochrony danych klientów i utrzymania ciągłości operacyjnej. Awarie cyberbezpieczeństwa mogłyby podważyć zaufanie do całego systemu.

Różnice polityczne i gospodarcze

BRICS to zróżnicowana grupa państw o odmiennych systemach politycznych, strukturach gospodarczych i interesach polityki zagranicznej. Członkowie mogą zgadzać się co do korzyści z usprawnienia infrastruktury płatniczej bez zgody co do każdego szczegółu technicznego lub instytucjonalnego. Wspólne rozwiązanie płatnicze musiałoby respektować suwerenność narodową, ustanawiając przy tym wystarczającą współpracę dla niezawodnych transakcji, co czyni ważnymi konsensus i stopniowe wdrażanie.

Jak system płatności BRICS mógłby wpłynąć na gospodarkę światową?

Jeśli państwa BRICS skutecznie rozwiną bardziej interoperacyjne rozwiązania płatnicze, inicjatywa mogłaby wpłynąć na handel międzynarodowy, rynki walutowe i globalny system finansowy. Jej wpływ będzie jednak zależał od adopcji i faktycznej aktywności transakcyjnej, a nie samych ogłoszeń politycznych.

Konsekwencje dla dolara amerykańskiego

Rozwój dodatkowych kanałów płatniczych mógłby zachęcać do większej liczby rozliczeń handlowych w walutach innych niż dolar amerykański, stopniowo dywersyfikując międzynarodową aktywność płatniczą. Dolar zachowuje jednak znaczne atuty dzięki globalnej płynności, ugruntowanym rynkom finansowym, międzynarodowej akceptacji i roli w finansowaniu handlu. Stworzenie alternatywnej infrastruktury płatniczej nie tworzy automatycznie alternatywnej waluty rezerwowej. Aby międzynarodowa rola dolara istotnie osłabła, inne waluty musiałyby również oferować wystarczającą płynność, konwersyjność, głębokość rynku i zaufanie instytucjonalne. Inicjatywy płatnicze BRICS mogłyby przyczynić się do dywersyfikacji walutowej, niekoniecznie kończąc dominację dolara.

Handel międzynarodowy i rynki walutowe

Bardziej bezpośrednie połączenia płatnicze mogłyby stworzyć dodatkowe możliwości dla firm handlujących na rynkach BRICS, a przedsiębiorstwa mogłyby korzystać z dodatkowych opcji rozliczeń i mniejszej liczby kroków przewalutowań. Transakcje w walutach lokalnych wprowadzają jednak kwestie walutowe: kursy mogą się wahać, a firmy muszą zarządzać ryzykiem związanym z otrzymywaniem lub płatnościami w różnych walutach. Powodzenie tych rozwiązań będzie zależało od płynności, przejrzystości cen, uczestnictwa instytucji finansowych i dostępności narzędzi zabezpieczania kursowego.

Możliwości dla gospodarek wschodzących

Bardziej połączony ekosystem płatniczy mógłby pomóc rynkom wschodzącym w poprawie dostępu do handlu międzynarodowego i usług finansowych. Mniejsze firmy mogą skorzystać na lepszym dostępie do płatności, szczególnie gdy istniejące międzynarodowe rozwiązania bankowe są kosztowne lub trudne w użyciu, a państwa o rosnących relacjach handlowych mogą uzyskać dodatkową elastyczność rozliczeniową. Aby te korzyści stały się realne, infrastruktura musi być przystępna cenowo, bezpieczna, szeroko dostępna i wspierana przez uczestniczące instytucje finansowe. Ostatecznie powodzenie inicjatywy płatniczej BRICS zdecyduje praktyczne wykorzystanie, a nie liczba państw wyrażających zainteresowanie.

Podsumowanie: jaka jest przyszłość systemu płatności BRICS?

System płatności BRICS stanowi ważny wysiłek na rzecz poprawy międzynarodowej łączności płatniczej i rozszerzenia współpracy finansowej między gospodarkami wschodzącymi. Poprzez BRICS Pay i szerszą Inicjatywę Płatności Transgranicznych BRICS państwa uczestniczące badają sposoby łączenia krajowych systemów płatniczych, ułatwiania rozliczeń w walutach lokalnych i zmniejszania niepotrzebnej zależności od tradycyjnych międzynarodowych kanałów płatniczych.

Szczyt w New Delhi we wrześniu 2026 r. potwierdził, że Grupa Robocza ds. Płatności BRICS kontynuuje prace nad rozwiązaniami dla płatności transgranicznych i interoperacyjnością między komunikacją finansową a infrastrukturą płatniczą. Inicjatywy nie należy jednak jeszcze opisywać jako w pełni operacyjnego zamiennika SWIFT. Istotne wyzwania pozostają, w tym płynność walutowa, różnice regulacyjne, integracja techniczna, cyberbezpieczeństwo i koordynacja polityczna. Bardziej realistycznym rezultatem może być sieć interoperacyjnych rozwiązań płatniczych działających obok istniejącej międzynarodowej infrastruktury finansowej. Jeśli zostaną pomyślnie opracowane i przyjęte, te rozwiązania mogłyby dać przedsiębiorstwom i instytucjom finansowym więcej możliwości przy realizacji transakcji międzynarodowych. Przyszłość płatności BRICS ostatecznie będzie zależała od wdrożenia, uczestnictwa instytucjonalnego i zdolności państw członkowskich do przekształcenia wspólnych celów w niezawodne usługi finansowe.

Zastrzeżenie: ten artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady finansowej, inwestycyjnej ani geopolitycznej. Stwierdzenia dotyczące proponowanej infrastruktury płatniczej należy odróżniać od potwierdzonych zdolności operacyjnych.

Najczęściej zadawane pytania o system płatności BRICS

Czym jest system płatności BRICS?

System płatności BRICS odnosi się do inicjatyw mających na celu usprawnienie płatności transgranicznych między państwami BRICS poprzez większą interoperacyjność płatniczą, rozliczenia w walutach lokalnych i alternatywne rozwiązania komunikacji finansowej. BRICS Pay to jeden z projektów związanych z tym szerszym wysiłkiem.

Czym jest BRICS Pay?

BRICS Pay to projekt cyfrowego ekosystemu płatniczego opracowany w ramach BRICS Business Council. Ma na celu łączenie krajowych i komercyjnych systemów płatniczych w celu ułatwienia transakcji na uczestniczących rynkach z wykorzystaniem różnych walut i metod płatności.

Czy system płatności BRICS został oficjalnie uruchomiony?

Deklaracja z New Delhi z września 2026 r. nie potwierdza, że pojedyncza zunifikowana sieć płatnicza BRICS dokonała pełnego globalnego uruchomienia. Deklaracja potwierdza, że Grupa Robocza ds. Płatności BRICS kontynuuje badanie rozwiązań dla płatności transgranicznych i interoperacyjności.

Czym system płatności BRICS różni się od SWIFT?

SWIFT to ugruntowana międzynarodowa sieć komunikacji finansowej wykorzystywana przez banki do wymiany instrukcji płatniczych. BRICS Pay i powiązane inicjatywy mają łączyć krajowe systemy płatnicze i dostarczać dodatkowych opcji transakcji transgranicznych. Mają różne cele i nie należy ich traktować jako równoważnej infrastruktury.

Czy BRICS może zastąpić SWIFT?

BRICS mógłby opracować alternatywne kanały komunikacji finansowej i płatności, ale całkowite zastąpienie SWIFT wymagałoby znacznego uczestnictwa instytucjonalnego, interoperacyjności technicznej, bezpieczeństwa i międzynarodowej koordynacji regulacyjnej. Równoległe sieci płatnicze są bardziej realistyczną możliwością niż natychmiastowy globalny zamiennik.

Które państwa są członkami BRICS w 2026 roku?

11 pełnoprawnych członków w 2026 r. to Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, Republika Południowej Afryki, Egipt, Etiopia, Iran, Indonezja, Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie. BRICS utrzymuje również odrębne porozumienia z państwami partnerskimi.

Czy BRICS ma własną walutę?

Żadna oficjalna wspólna waluta BRICS nie została uruchomiona. Państwa członkowskie nadal używają swoich walut narodowych, w tym brazylijskiego reala, rosyjskiego rubla, indyjskiej rupii, chińskiego juana i południowoafrykańskiego randa. Dyskusje o alternatywnych rozwiązaniach rozliczeniowych nie oznaczają, że wspólna waluta już istnieje.

Czy państwa BRICS mogą handlować bez dolara amerykańskiego?

Tak. Państwa BRICS mogą realizować niektóre dwustronne transakcje handlowe w swoich walutach narodowych, o ile istnieją odpowiednie rozwiązania walutowe i rozliczeniowe. Nie oznacza to jednak, że cały handel BRICS zaprzestał używania dolara amerykańskiego.

Czy BRICS Pay obsługuje CBDC?

CBDC są istotne dla szerszych dyskusji o interoperacyjności płatności transgranicznych. Istnienie krajowych CBDC nie ustanawia jednak automatycznie możliwości ich transakcji przez jedną wspólną sieć płatniczą BRICS. Konieczne są rozwiązania techniczne i regulacyjne.

Czy BRICS Pay będzie wykorzystywać kryptowaluty?

Dyskusje płatnicze BRICS obejmują cyfrowe technologie finansowe, ale CBDC, stablecoiny i zdecentralizowane kryptowaluty to różne typy aktywów. Nie ma zweryfikowanych podstaw do twierdzenia, że wszystkie kryptowaluty mogą być używane bezpośrednio przez zunifikowaną sieć BRICS Pay.

Jak BRICS Pay wpłynie na dolara amerykańskiego?

Inicjatywy płatnicze BRICS mogłyby zachęcać do większej liczby transakcji w walutach lokalnych i zmniejszyć potrzebę przewalutowań na dolara w niektórych rozwiązaniach handlowych. Globalna rola dolara amerykańskiego zależy jednak również od płynności rynków finansowych, popytu rezerwowego, konwersyjności i zaufania instytucjonalnego.

Czy osoby fizyczne mogą korzystać z BRICS Pay?

Projekt BRICS Pay opisuje potencjalne usługi płatnicze zarówno dla osób fizycznych, jak i firm. Praktyczna dostępność zależy od konkretnego państwa, uczestniczących instytucji finansowych, obsługiwanych kanałów płatniczych i mających zastosowanie regulacji. Użytkownicy powinni sprawdzić oficjalne informacje projektu i dostępność lokalnych dostawców, zanim założą, że usługa jest dostępna.

Czym jest Grupa Robocza ds. Płatności BRICS?

Grupa Robocza ds. Płatności BRICS to mechanizm współpracy badający praktyczne sposoby usprawnienia płatności transgranicznych między państwami członkowskimi. Jej prace obejmują badanie interoperacyjności między krajowymi systemami płatniczymi i kanałami komunikacji finansowej.

Jakie są największe wyzwania stojące przed systemem płatności BRICS?

Główne wyzwania obejmują odmienne regulacje finansowe, płynność walutową, ograniczenia dewizowe, interoperacyjność techniczną, cyberbezpieczeństwo i koordynację polityczną. Rozwiązanie tych kwestii jest konieczne, zanim szeroki międzynarodowy ekosystem płatniczy będzie mógł działać niezawodnie.

Czy BRICS zmniejszy zależność od zachodnich systemów finansowych?

Inicjatywy BRICS mogłyby dać państwom uczestniczącym dodatkowe opcje płatnicze i rozliczeniowe poza istniejącymi sieciami finansowymi. Pełna niezależność od zachodniej infrastruktury finansowej jest jednak w najbliższym czasie mało prawdopodobna, ponieważ handel międzynarodowy pozostaje powiązany przez globalne banki, waluty, rynki finansowe i instytucje regulacyjne.