Szacunkowo od 900 000 do 1,17 mln bitcoinów od lat nieruchomieje w portfelach on-chain, a znaczna część tej podaży może należeć do osoby, która stworzyła sieć. Bitquery, firma zajmująca się analityką danych blockchain, opublikowała wszechstronną rekonstrukcję tzw. wzorca wydobywczego Patoshi — śladu on-chain po raz pierwszy zidentyfikowanego przez badacza Sergio Demiana Lernera w 2013 roku. Analiza wzmacnia wieloletnie podejrzenia w branży: pojedynczy podmiot wydobywczy zdominował najwcześniejsze dni Bitcoina i zgromadził majątek, który pozostaje niemal całkowicie nietknięty.

Odcisk palca w blockchainie

Wzorzec Patoshi wzię swoją nazwę od połączenia słów „pattern” i „Shi”. Odnosi się do charakterystycznego podpisu występującego w transakcjach coinbase Bitcoina — specjalnych transakcjach, które wynagradzają górników za dodawanie nowych bloków do łańcucha. Podpis ten powstał w wyniku niezamierzonej wady prywatności w oryginalnym oprogramowaniu Bitcoina, gdzie sekwencje w transakcjach coinbase tworzyły wykrywalne wzorce — przede wszystkim ściśle kontrolowane wartości nonce, które odróżniały się od wyników każdego innego górnika.

Analiza Bitquery objęła pierwsze 54 316 wykopanych bloków. W tym zbiorze danych firma zidentyfikowała około 22 000–23 500 bloków przypisywalnych jednemu podmiotowi, co stanowi mniej więcej 22% tych wczesnych bloków. Taka jednostronna dominacja sugeruje, że górnik ten używał niestandardowego oprogramowania wydobywczego, podczas gdy większość innych uczestników korzystała z gotowych narzędzi.

Rekonstrukcja koreluje w 99,2% z wcześniej opracowanymi publicznymi listami adresów Patoshi, pochodzącymi z oryginalnej pracy Lernera. Taki stopień zgodności jest istotny: oznacza, że niezależne analizy, przeprowadzone w odstępie lat różnymi metodologiami, prowadzą do zasadniczo tych samych wniosków na temat tego, które wczesne bloki wyprodukował ten pojedynczy górnik. Pytanie o to, kto stworzył Bitcoina, nigdy nie zostało definitywnie rozwiązane, a rekonstrukcje takie jak ta to sposób, w jaki badacze analizują najwcześniejszy okres sieci, korzystając wyłącznie z własnych zapisów blockchaina.

Ponad milion BTC wciąż uśpione

Na dzień 1 września 2026 roku szacunkowo 1 023 352 BTC powiązanych ze wzorcem Patoshi nigdy nie zostało wydanych. Odrębna analiza Arkham Intelligence i Galaxy Research, obejmująca około 21 900–22 000 adresów, oszacowała posiadania na około 1,096 mln BTC — wszystkie pozostające w uśpieniu. Wyniki różnią się nieznacznie zakresem, ale wskazują na ten sam obraz: ogromny zasób wcześnie wykopanych bitcoinów nigdy nie znalazł się w obiegu.

Ostatnia transakcja z nagród blokowych z ery Patoshi miała miejsce w grudniu 2017 roku, a wcześniejsze transfery w latach 2009 i 2010 wyniosły łącznie tylko około 1 550 BTC. Całkowita podaż Bitcoina jest ograniczona do 21 mln monet, z czego około 19,7 mln zostało wykopanych do tej pory, co oznacza, że monety powiązane z Patoshi stanowią około 5% wszystkich bitcoinów, jakie kiedykolwiek będą istnieć. Ta skala — mniej więcej jedna na dwadzieścia przy sztywnym limicie — jest w dużej mierze powodem, dla którego klaster ten przyciąga stałą uwagę, a ponieważ każda transakcja bitcoinowa jest rejestrowana w publicznym rejestrze, zrekonstruowane listy adresów dają obserwatorom stały sposób na sprawdzenie, czy jakakolwiek część tej podaży kiedykolwiek ruszy.

Wzorzec wydobywczy rozpoczął się od bloku genesis, pierwszego bloku Bitcoina, wykopanego 3 stycznia 2009 roku, i ustał około bloku 54 000 w połowie 2010 roku. Znane publiczne komunikaty Satoshi Nakamoto — posty na forach, e-maile i wkłady kodowe — wygasły mniej więcej w tym samym okresie, a ostatnie potwierdzone wiadomości pochodzą z końca 2010 roku.

Poszlaki, nie dowody kryptograficzne

Zgromadzone dotychczas dowody mają charakter poszlakowy, a nie kryptograficzny. Wydobywanie rozpoczęło się od bloku zerowego — dosłownego początku Bitcoina. Użyte oprogramowanie najwyraźniej zostało zbudowane na zamówienie. Moment zakończenia wzorca pokrywa się z zniknięciem Satoshi z życia publicznego. A ktokolwiek kontroluje te monety, nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wydawaniem — ostatni ruch miał miejsce w grudniu 2017 roku.

Żaden dowód kryptograficzny nie łączy tych adresów z żadną konkretną osobą. Sam Lerner ostrożnie podchodził do tego rozróżnienia: jego oryginalna analiza z 2013 roku zidentyfikowała wzorzec i odnotowała jego niezwykłe cechy, ale nie posunęła się do definitywnego przypisania go Satoshi. Pytanie, kto kontroluje monety, pozostaje otwarte; to, co zapis on-chain może samodzielnie rozstrzygnąć, to czy uśpiona podaż taka pozostanie, ponieważ każdy przyszły ruch ze zrekonstruowanych adresów byłby publicznie widoczny w momencie jego wystąpienia.