Banki obawiające się utraty deponentów na rzecz stablecoinów mogą już mieć pod ręką przeciwwagę: oprocentowanie konta oszczędnościowego.

To wniosek z nowego roboczego dokumentu „Are Stablecoins and Bank Deposits Substitutes?”, opublikowanego przez Bank Rozliczeń Międzynarodowych (BIS), bazowy w szwajcarskiej Bazylei bank banków centralnych. Na podstawie cotygodniowych danych z USA obejmujących okres od stycznia 2019 r. do czerwca 2025 r. ekonomista BIS Iñaki Aldasoro oraz Rashad Ahmed z Andersen Institute for Finance and Economics zbadali, czy stablecoiny — kryptowaluty zaprojektowane tak, aby zachowywać stabilną wartość — pełnią funkcję substytutów depozytów bankowych. Odkryli, że wzrost stablecoinów spowalnia, gdy banki podnoszą oprocentowanie depozytów — co wskazuje, że rywalizacja o środki klientów między bankami a emitentami tokenów przebiega, przynajmniej częściowo, według klasycznej ekonomii bankowej. USDC i USDT są oba powiązane z dolarem amerykańskim i należą do największych stablecoinów pod względem kapitalizacji rynkowej.

Kapitalizacja rynkowa stablecoinów rosła o około 15% w typowym 10-tygodniowym okresie w próbie badanej przez naukowców. Wzrost oprocentowania depozytów o jeden punkt bazowy — znacząca tygodniowa zmiana dla wolno reagujących stóp oszczędnościowych — obniżył ten wskaźnik do około 12% według bazowego szacunku autorów. Przy drugiej metodzie, zapjektowanej tak, aby wyizolować przyczynę i skutek, wartość ta spadła do około 6%. Stablecoiny nadal rosły, tylko wolniej.

Aby oddzielić przyczynę od przypadku, autorzy oparli się na specyfice zachowania banków: kredytodawcy niemal nie podnoszą oprocentowania oszczędności, dopóki stopa funduszy federalnych nie przekroczy około 3%, a potem repricingują je znacznie szybciej. Ten skokowy zwrot w zachowaniu banków dał badaczom czytelny obraz tego, jak wycena depozytów kształtuje tempo adopcji stablecoinów.

Powiązanie było silniejsze dla USDC od Circle niż dla USDT od Tether, co autorzy przypisują bliższym związkom USDC z użytkownikami w USA. W dokumencie stwierdzono, że banki „zachowują pewien wpływ na tempo tej adopcji poprzez wycenę depozytów”.

Wnioski wiążą się z zastrzeżeniami. Robocze dokumenty odzwierciedlają poglądy ich autorów, a niekoniecznie BIS, a próba obejmuje jeden cykl wysokich stóp, w którym stablecoiny nie wypłacały posiadaczom odsetek — szczegół mający bezpośredni związek z pytaniami politycznymi, które budzi badanie.

Autorzy stwierdzili, że regulatorzy powinni rozważyć, czy emitenci stablecoinów mogą wypłacać posiadaczom odsetki, a także kompromisy związane z wymogiem, by emitenci trzymali część rezerw w depozytach bankowych. Oba pytania dotykają sedna mierzonej w dokumencie substytucji: każde z nich zmieniłoby stopień, w jakim oprocentowanie depozytów konkuruje z posiadaniem tokenów.

Ta debata trwa w Waszyngtonie. Banki lobbowały za wykluczeniem odsetek od stablecoinów — spór, który zaciążył nad nieudanym głosowaniem Senatu nad Clarity Act, szerszym ustawodawstwem dotyczącym struktury rynku krypto. Tymczasem Urząd Kontrolera Waluty (OCC), Federalna Korporacja Ubezpieczeń Depozytów (FDIC) i Departament Skarbu tworzą przepisy wdrażające ustawę GENIUS Act, która wchodzi w życie w styczniu — to właśnie w tych pracach regulacyjnych zostaną rozstrzygnięte kwestie takie jak odsetki od emitentów i rozmieszczenie rezerw. GENIUS Act, podpisany przez prezydenta Donalda Trumpa w lipcu 2025 r., w zasadzie zalegalizował stablecoiny w Stanach Zjednoczonych i ustanowił zasady ich emisji, użytkowania i przechowywania.

BIS od dawna przygląda się stablecoinom i całej przestrzeni kryptowalut. W 2021 r. argumentowano tam, że wzrost cyfrowych dolarów opartych na blockchainie czyni cyfrowe waluty banków centralnych bardziej pilnymi, a ankieta BIS z 2023 r. ostrzegała, że stablecoiny mogą zagrażać stabilności finansowej w razie powszechnej adopcji Nowe badanie poszerza ten dorobek naukowy.