Gdy Tim Cook przejął Apple w 2011 roku, firma była warta około 350 miliardów dolarów. Gdy gigant technologiczny ogłosił w kwietniu jego przejście na stanowisko executive chairman, wartość rynkowa wzrosła do około 4 bilionów dolarów, a roczne przychody niemal się poczterokrotnie zwiększyły.

Apple ma teraz ponad 2,5 miliarda aktywnych urządzeń i prowadzi ponad 500 sklepów na świecie. Żaden z nich nie znajduje się w Afryce.

To właśnie ta osobliwość stoi przed Johnem Ternusem, który we wtorek objął stanowisko dyrektora generalnego Apple. Dziedziczy firmę, która rosła szybciej niż niemal jakakolwiek inna w historii, oraz kontynent, na którym obecność Apple widać w kieszeni, ale niemal nie widać w oficjalnych danych firmy.

Jak Tim Cook doprowadził Apple do firmy wartej 4 biliony dolarów

Cook nie zbudował tego wzrostu wyłącznie na iPhonie, choć iPhone nadal odpowiada za połowę przychodów Apple. W roku fiskalnym 2025 sprzedaż iPhone’ów przyniosła 209,59 miliarda dolarów, czyli ponad 50% łącznych przychodów.

Pod rządami Cooka zmieniły się cztery rzeczy:

Usługi stały się ważnym źródłem zarobku. Apple osiągnęło 109,16 miliarda dolarów z Services w roku fiskalnym 2025, a ta działalność ma marżę zysku na poziomie 75,4%, czyli dwukrotnie wyższą niż sprzęt.

Pojawiły się nowe linie produktów. Apple Watch, AirPods i Vision Pro zadebiutowały w tym okresie, a Mac przeszedł na własne układy Apple.

Baza zainstalowanych urządzeń wzrosła powyżej 2,5 miliarda, a każde z nich może generować stały dochód poprzez subskrypcje, zakupy w aplikacjach i reklamy.

Apple odkupiło własne akcje o wartości 89,3 miliarda dolarów w roku fiskalnym 2025, co podnosi wartość każdej pozostającej akcji.

Jak duży jest biznes Apple w Afryce?

Apple nie wyodrębnia działalności afrykańskiej w swoich raportach finansowych. Firma łączy Afrykę z Europą, Indiami i Bliskim Wschodem; region ten wygenerował 111,03 miliarda dolarów przychodów w roku fiskalnym 2025.

Inne dane dają wskazówki, choć nie pełny obraz. Statcounter szacuje, że urządzenia Apple odpowiadały za 18,57% mobilnego ruchu internetowego w Afryce w sierpniu 2026 roku. Udział ten wyraźnie różni się między rynkami: 31,97% w Ghanie, 24,82% w Republice Południowej Afryki, 17,92% w Nigerii i około 6,8% w Kenii.

Te liczby mierzą korzystanie z internetu, a nie sprzedaż, ale pokazują, jak głęboko urządzenia Apple zakorzeniły się na niektórych rynkach afrykańskich. Obraz wygląda inaczej, gdy przyjrzymy się dostawom nowych smartfonów.

Apple nie znalazło się wśród pięciu największych producentów smartfonów w Afryce według Omdia w pierwszym kwartale 2026 roku. Transsion, chińska spółka stojąca za markami Tecno, Infinix i itel, odpowiadała za 47% dostaw, co odzwierciedla dominację tańszych urządzeń na rynku, gdzie większość konsumentów kupuje telefony poniżej 150 dolarów.

Apple ma znaczną bazę zainstalowanych urządzeń w części Afryki, ale stosunkowo niewielka część tej obecności wynika ze sprzedaży nowych telefonów przez kontrolowaną przez Apple sieć dystrybucji. Wiele iPhone’ów zmienia właścicieli za pośrednictwem resellerów, importu i dużego rynku wtórnego na kontynencie.

W Afryce ślad Apple jest więc większy, niż sugerują oficjalne ujawnienia sprzedażowe, ale znacznie trudniejszy do zmierzenia.

Dlaczego Apple nie ma sklepu w Afryce

W czasie kadencji Tima Cooka Apple otworzyło setki sklepów na świecie, ponad dwukrotnie zwiększając liczbę krajów, w których prowadzi fizyczną sprzedaż detaliczną. Żaden z ponad 500 sklepów Apple nie znajduje się na kontynencie afrykańskim.

Jeśli kupujesz produkty Apple w Nigerii, Kenii lub Republice Południowej Afryki, kupujesz od autoryzowanego resellera, a nie bezpośrednio od Apple. Firmy takie jak iStore w Republice Południowej Afryki czy Salute iWorld w Kenii zajmują się sprzedażą, cenami, finansowaniem i wsparciem w imieniu Apple.

Taki model pozwala Apple docierać do afrykańskich klientów bez ponoszenia kosztów budynków, personelu i zapasów potrzebnych własnemu sklepowi. Jednocześnie oddaje dużą część relacji z klientem w ręce innych firm, co ma znaczenie na rynkach, gdzie terminy premier, ceny lokalne, finansowanie i dostęp do napraw mogą się znacznie różnić w zależności od kraju i partnera.

Dostępność towaru i terminy premier mogą się różnić w zależności od resellera i kraju.

Ceny lokalne obejmują dodatkowe koszty związane z wysyłką, podatkami i zmianami kursów walut.

Warunki finansowania i programy wymiany urządzeń różnią się między partnerami.

Naprawy i wsparcie zależą od tego, z którego resellera korzystasz.

Republika Południowej Afryki ma być może najbliższy odpowiednik ekosystemu detalicznego Apple na kontynencie. iStore zbudowało sieć, która obejmuje większość usług, jakich konsumenci mogliby oczekiwać od operacji należącej do Apple, w tym wymianę urządzeń i certyfikowane produkty używane.

W 2023 roku TechCabal pytał, dlaczego Apple nie zbudowało silniejszej obecności detalicznej w Afryce. Ponad dekadę później to pytanie nadal nie ma jasnej odpowiedzi.

Jak ograniczony jest zasięg Apple Pay w Afryce?

Na sierpień 2026 roku Apple Pay działa tylko w czterech krajach Afryki: Egipcie, Mauritiusie, Maroku i Republice Południowej Afryki.

Najpierw była Republika Południowej Afryki, gdzie usługa ruszyła w marcu 2021 roku. Maroko dołączyło w 2023 roku, Egipt w grudniu 2024 roku, a Mauritius w maju 2026 roku. To powolne wdrażanie jak na usługę płatniczą dostępną globalnie od 2014 roku.

W maju 2026 roku Apple uruchomiło także Tap to Pay on iPhone w Republice Południowej Afryki, we współpracy z lokalnym fintechem Yoco. Rozwiązanie to pozwala sprzedawcom przyjmować płatności zbliżeniowe za pomocą iPhone’a bez zakupu osobnego terminala. To jak dotąd najmocniejszy przykład tworzenia przez Apple rozwiązania specjalnie z myślą o rynku afrykańskim.

Nigeria, Kenia i Ghana, trzy z największych rynków smartfonów na kontynencie, nadal nie mają Apple Pay. W większości krajów afrykańskich płatności Apple Account również odbywają się głównie kartami, mimo że wiele osób woli mobile money lub bezpośrednie przelewy bankowe.

Jak Afrykanie naprawdę kupują produkty Apple

Dla wielu afrykańskich konsumentów zakup iPhone’a nie oznacza zakupu bezpośrednio od Apple. Urządzenia trafiają do nich przez autoryzowanych resellerów, niezależnych sprzedawców telefonów, platformy internetowe, import oraz duży rynek wtórny.

Cena jest najważniejszym czynnikiem. Omdia podaje, że najpopularniejszy przedział cenowy smartfonów w Afryce to poziom poniżej 150 dolarów. Dla porównania podstawowy iPhone 17 zadebiutował globalnie w cenie 799 dolarów. We wrześniu 2025 roku TechCabal wyliczył, że pracownik w Nigerii otrzymujący płacę minimalną potrzebowałby około 17 miesięcy pełnego wynagrodzenia, by kupić ten telefon.

Ta różnica cen stworzyła rynek starszych iPhone’ów. Reportaż TechCabal o rynku używanych iPhone’ów w Nigerii z 2022 roku wykazał istnienie dużego rynku opartego na klientach, którzy chcieli urządzenie Apple, ale nie mogli pozwolić sobie na nowe. W Republice Południowej Afryki iStore jeszcze mocniej postawiło na ten segment, rozwijając sprzedaż certyfikowanych urządzeń używanych, którą Chris Dodd, dyrektor generalny iStore South Africa, nazwał ważnym obszarem wzrostu.

Apple nie zarabia bezpośrednio niczego, gdy używany iPhone zmienia właściciela między dwiema osobami. Jednak nowy właściciel nadal staje się klientem Services, płacąc za przestrzeń iCloud, zakupy w App Store lub Apple Music.

Apple nie ujawnia, ilu użytkowników z Afryki trafia do jego ekosystemu w ten sposób ani ile przychodów generują. To sprawia, że kontynent jest trudny do śledzenia w taki sam sposób jak dojrzałe rynki Apple, mimo że zainstalowana baza może z czasem wspierać powtarzalne przychody z usług.

Co Apple pozostawiło niedokończone w Afryce

Na podstawie powyższego widać cztery luki:

Sprzedaż bezpośrednia. Sklep należący do Apple dałby firmie kontrolę nad cenami, wymianą urządzeń, naprawami i danymi klientów, które obecnie posiadają resellerzy.

Zasięg płatności. Czterokrajowy zasięg Apple Pay pomija Nigerię, Kenię i Ghanę, czyli część największych afrykańskich rynków Apple pod względem użycia. Głębsze powiązanie z mobile money i przelewami bankowymi, a nie tylko kartami, wypełniłoby realną lukę.

Formalny system urządzeń używanych. Popyt na używane iPhone’y już istnieje na całym kontynencie. Apple i jego partnerzy mogliby rozszerzyć ofertę certyfikowanych urządzeń, przejrzystej klasyfikacji stanu baterii i programów wymiany, aby przenieść większą część tego handlu do zaufanego systemu.

Ujawnianie danych. Apple mogłoby ujawniać przychody, liczbę urządzeń lub zarobki deweloperów dla kontynentu bez zmiany obecnych segmentów geograficznych. Dopóki tego nie zrobi, nie ma wiarygodnego sposobu, by stwierdzić, czy biznes Apple w Afryce rośnie, maleje, czy po prostu utrzymuje się dzięki urządzeniom już znajdującym się w obiegu.