Prezydent Donald Trump podejmuje drugą próbę usunięcia Lisy Cook, członkini zarządu Rezerwy Federalnej, tym razem postępując zgodnie z formalnym procesem określonym przez Sąd Najwyższy. 5 sierpnia Biały Dom wysłał do Cook pismo zawiadamiające ją, że prezydent rozważa jej zwolnienie, powołując się na zarzuty oszustwa hipotecznego związanego z wnioskami o kredyt w stanach Georgia i Michigan.

Cook otrzymała 21 dni na odpowiedź. Zaprzeczyła zarzutom i wskazała, że nie zamierza złożyć rezygnacji.

Druga próba usunięcia

Nie jest to pierwsza próba odsunięcia Cook przez Trumpa. Po raz pierwszy podjął działania w tym kierunku w sierpniu 2025 roku, co wywołało natychmiastowe postępowanie sądowe i ostatecznie trafiło przed Sąd Najwyższy. Sędziowie wydali swoje orzeczenie 29 czerwca. Choć pełne konsekwencje tej decyzji nadal się rozgrywają, sąd jasno stwierdził, że w przypadku chęci zwolnienia członka zarządu Rezerwy Federalnej przez prezydenta należy zastosować określoną procedurę.

Procedura ta wymaga odpowiedniego powiadomienia i umożliwienia zainteresowanej osobie zajęcia stanowiska. Pismo z 5 sierpnia wydaje się mieć na celu spełnienie tych wymogów proceduralnych.

Zarzuty przywołane w piśmie dotyczą wniosków o kredyt hipoteczny, które Cook rzekomo złożyła około 2021 roku. Biały Dom twierdzi, że wnioski te zawierają fałszywe informacje. Cook, która dołączyła do zarządu Rezerwy Federalnej w 2022 roku jako pierwsza czarnoskóra kobieta na tym stanowisku, konsekwentnie odrzucała te zarzuty. Była profesor ekonomii na Michigan State University i była członkini kadry Duke University, Cook wniosła do zarządu wiedzę akademicką z zakresu ekonomii międzynarodowej i stabilności finansowej.

Jej termin na odpowiedź upływa 26 sierpnia, co może stworzyć grunt pod kolejne starcie prawne, jeśli administracja przystąpi do usunięcia po tej dacie.

Niezależność Rezerwy Federalnej w centrum uwagi

Rezerwa Federalna została celowo zaprojektowana tak, aby działać z pewnym stopniem niezależności od władzy wykonawczej. Członkowie zarządu pełnią 14-letnie kadencje — struktura mająca pozwolić im na podejmowanie politycznie niepopularnych decyzji bez obawy o zwolnienie. Niezależność banku centralnego to zasada powszechnie przyjmowana w gospodarkach demokratycznych, oparta na przekonaniu, że decyzje w zakresie polityki pieniężnej powinny być chronione przed krótkoterminową presją polityczną.

Próba usunięcia Cook przez Trumpa wystawia na próbę granice tej niezależności w bezprecedensowy sposób. Podczas swojej pierwszej kadencji Trump publicznie krytykował decyzje Rezerwy Federalnej w sprawie stóp procentowych i naciskał na bank centralny, by obniżył stopy, łamiąc długotrwałą normę, według której prezydenci powstrzymują się od publicznych komentarzy na temat polityki pieniężnej. Choć prezydent posiada ustawowe uprawnienie do usuwania członków zarządu „z ważnych przyczyn", żaden prezydent nigdy nie przeprowadził takiego zwolnienia. Historycznie określenie „z ważnych przyczyn" było interpretowane jako poważne nadużycie, a nie różnice w kwestiach politycznych, choć jego precyzyjna definicja prawna pozostaje nierozstrzygnięta.

Orzeczenie Sądu Najwyższego z czerwca nie rozstrzygnęło tego pytania w sposób ostateczny. Zamiast wydać szerokie orzeczenie dotyczące zakresu prezydenckiej władzy usuwania członków zarządu Rezerwy Federalnej, sędziowie skupili się na procedurze, nakazując władzy wykonawczej przestrzeganie odpowiedniego procesu, zanim sądy zajęłyby się szerszymi kwestiami konstytucyjnymi.

Implikacje polityczne i instytucjonalne

Zwolennicy Cook utrzymują, że zarzuty oszustwa hipotecznego stanowią jedynie pretekst, dostarczając prawnej przykrywki dla tego, co określają jako motywowane politycznie usunięcie. Jej krytycy twierdzą z kolei, że jeśli zarzuty zostaną potwierdzone, prezydent ma pełne prawo do działania.

Jeśli Trumpowi uda się usunąć Cook, może to stworzyć precedens, którym przyszli prezydenci mogliby się posługiwać, by zwalniać niewygodnych członków zarządu Rezerwy Federalnej. Początkowa próba usunięcia z sierpnia 2025 roku już wykazała, jak destabilizujący może być taki wysiłek, pochłaniając miesiące zasobów prawnych i wprowadzając niepewność w już złożonym krajobrazie politycznym. Tym razem, postępując zgodnie z procedurą nakazaną przez sąd, administracja sprawia, że sprawa szybciej powróci do wymiaru sprawiedliwości, gdzie zasadnicze pytanie o prezydencką władzę usuwania członków zarządu Rezerwy Federalnej może wreszcie zostać poddane bezpośredniej ocenie prawnej.