AktualnościMakroTerence Tao o teorii gier, modelu Blacka-Scholesa i granicach modeli ekonomicznych

Terence Tao o teorii gier, modelu Blacka-Scholesa i granicach modeli ekonomicznych

Autor: Marginal Revolution·

Najważniejsze informacje

  • •Terence Tao powiedział, że sztuczna inteligencja przeniosła matematykę z ery „niedoboru dowodów” do ery „nadmiaru dowodów”, co rodzi pytania, czy wystąpienia wideo mogą stać się cenniejsze niż artykuły naukowe.
  • •Tao pochwalił teorię gier jako wartościową perspektywę dla czystej matematyki, wyjaśniając, że ujęcie onieśmielających twierdzeń epsilon-delta jako gier strategicznych uruchamia użyteczne tryby myślenia.
  • •Powiedział, że wykorzystuje w swojej pracy pojęcia ekonomiczne, takie jak funkcje kosztu i minimalizacja strat, oraz stosuje prawo przewagi komparatywnej Ricardo, by decydować, na co przeznaczyć swój czas.
  • •Tao nazwał model Blacka-Scholesa „algebraicznym cudem” za to, że umożliwia wycenę opcji na podstawie samego ryzyka, ale przestrzegł, że staje się niebezpieczny bez wahań gaussowskich, odwołując się do wydarzeń z 2009 roku.
  • •W towarzyszącej notce Cowen opisał odcinek jako „samą siebie rekomendujący”, przyznał, że celowo zminimalizował temat AI, bo Tao często o nim mówił, i wskazał na nową książkę Tao, Six Math Essentials.
Terence Tao o teorii gier, modelu Blacka-Scholesa i granicach modeli ekonomicznych

Ekonomista Tyler Cowen opublikował nowy odcinek Conversations with Tyler z udziałem Terence Tao, powszechnie uznawanego za jednego z najwybitniejszych matematyków współczesności. Nagranie audio, wideo i pełna transkrypcja rozmowy są dostępne na stronie odcinka.

Rozmowa na szerokim froncie

Zgodnie ze streszczeniem odcinka Cowen rozpoczyna od pytania Tao, co czuje, rozmyślając o tożsamości Eulera, mechanice kwantowej, hipotezie Riemanna i twierdzeniu Gödla o niezupełności. Następnie rozmowa przechodzi przez tematy: dlaczego historia matematyki jest zwykle pomijana w klasach szkolnych; czy abstrakcyjna matematyka to los na loterii, czy spójna całość; piękno teorii strun kontra brak jej potwierdzenia; dlaczego analiza rzeczywista pojawiła się tak późno; dlaczego wynalezienie zera zajęło aż do VII wieku; teoria gier; model Blacka-Scholesa; argument Bostroma o symulacji; paradoks Newcomba; edukacja matematyczna i argumenty za nauczaniem większej ilości statystyki.

Powracającym tematem jest pogląd Tao, że sztuczna inteligencja przeniosła matematykę z ery „niedoboru dowodów” do ery „nadmiaru dowodów”, co ta zmiana oznacza dla artykułu naukowego oraz dlaczego wystąpienia wideo mogą stać się cenniejsze niż same artykuły. Rozmowa obejmuje też lżejsze wątki, w tym ulubione hongkońskie filmy akcji Tao, jego nietypową ścieżkę przez australijski uniwersytet w wieku 13 lat, jego najbardziej niezwykły nawyk pracy oraz jego werdykt w sprawie hipotezy Collatza.

O ekonomii matematycznej i teorii gier

Zapytany, czy ekonomia matematyczna ostatnich dwóch dekad interesuje go jako matematyka, czy jest po prostu dziedziną zajmującą się pracą, którą uważa za niskiego poziomu, Tao powiedział, że ekonomia zawsze go fascynowała, wskazując szczególnie na teorię gier — matematyczne badanie decyzji strategicznych.

"Uwielbiam teorię gier i faktycznie często istnieją problemy czystej matematyki, w których dobrze jest myśleć w kategoriach teorii gier. W analizie masz te wszystkie skomplikowane twierdzenia, typu: dla każdego ε istnieje δ, bla, bla, bla. Wygląda to bardzo onieśmielająco, ale jeśli sformułujesz to jako grę — przeciwnik daje ci ε, a ty musisz odpowiedzieć własnym δ — to patrząc na to jak na grę, możesz rozmawiać o strategiach i o tym, kto jest вперед, a kto z tyłu. To naprawdę uruchamia bardzo dobre tryby myślenia."

Tao powiedział, że korzystał z myślenia ekonomicznego we własnej pracy, wskazując na takie pojęcia jak funkcje kosztu i minimalizacja straty, oraz zauważył, że stosuje prawo przewagi komparatywnej Ricardo — zasadę, że korzyści płyną ze specjalizacji zgodnie z względnymi mocnymi stronami — we własnym życiu.

"Mam tak wiele rzeczy, które mogę robić. Na co wybieram spentować swój czas? To naprawdę bardzo użyteczna zasada: przewaga komparatywna."

Opisał również ekonomię jako "bardzo dobrą arenę do zrozumienia różnicy między modelami a rzeczywistością". W fizyce, zauważył Tao, "jesteśmy rozpieszczeni", ponieważ wybitni fizycy stworzyli bardzo dokładne, dobrze przetestowane modele rzeczywistego świata — mechanikę klasyczną i mechanikę kwantową — których konsekwencje można eksplorować, wciąż przewidując rzeczywistość. Ekonomia jest natomiast "dużo bardziej mieszaną sytuacją", w której modele czasem przewidują świat rzeczywisty bardzo dobrze, a czasem nie.

"Oprócz robienia matematyki musisz też robić modelowanie i musisz rozumieć granice — kiedy model zaczyna się załamywać i co trzeba zrobić, by go skorygować. To mnie fascynuje. To gdzieś między naukami ścisłymi a naukami społecznymi. Jest dość twardych modeli, żeby można było robić matematykę, ale jest też dość bałaganu ze świata rzeczywistego, że trzeba się też zmierzyć z subiektywnością. Jako obserwator z zewnątrz uważam to za naprawdę fascynującą dziedzinę."

„Algebraiczny cud” — ale z ograniczeniami

Model Blacka-Scholesa, fundamentalne narzędzie wyceny opcji, to jeden z najbardziej znanych punktów styku matematyki i finansów. Cowen zapytał, czy Tao zaskoczyła specjalna właściwość tego modelu — że prawdopodobieństwo nie ma znaczenia — i czy uznał ją za piękną. Tao odpowiedział twierdząco.

"Istnieje specjalna cecha wahań gaussowskich: można wyceniać opcje, znając tylko ryzyko. Jest jeden algebraiczny cud, który sprawia, że to działa. Zwykle przewidywanie przyszłych kosztów czegokolwiek to problem nierozwiązywalny, a właśnie tu zdarza się ten cud. Jeśli masz wahania gaussowskie, to jest to piękne."

Wahania gaussowskie — rozkłady o kształcie krzywej dzwonowej — to statystyczny ideał, który umożliwia czysty wynik wyceny tego modelu.

Tao przestrzegł jednak, że ten wynik jest zarazem lekcją na temat tego, kiedy modele finansowe się załamują.

"To naprawdę dobry przykład tego, że trzeba wiedzieć, kiedy modele działają, a kiedy nie. Jeśli nie ma wahań gaussowskich, to model Blacka-Scholesa jest właściwie dość niebezpieczny w użyciu, zwłaszcza jeśli kompundujesz go w derywaty raz za razem. To zresztą stara historia. Wiesz, co się stało w 2009 roku."

To zastrzeżenie jest zwięzłym sformułowaniem tego, co praktycy finansów ilościowych nazywają ryzykiem modelu: możliwości, że upraszczające założenia modelu przestają odpowiadać zachowaniu systemu, który ma opisywać.

Uwaga Cowena o odcinku

W towarzyszącej notce Cowen opisał odcinek jako "samą siebie rekomendujący i interesujący od początku do końca". Zaznaczył, że rozmowa zawiera pewną dyskusję o sztucznej inteligencji, ale powiedział, że wybrał nieskładanie na tym temacie nacisku, bo Tao "naprawdę dużo mówił o tym temacie ostatnio". Cowen wskazał też na nową książkę Tao, Six Math Essentials.

Wpis po raz pierwszy ukazał się na Marginal Revolution.