Talibowie faktycznie zdelegalizowali handel kryptowalutami w całym Afganistanie, zamykając punkty wymiany i grożąc ściganiem karnym traderów oraz firm powiązanych z tą branżą. Kruczu ta stanowi gwałtowny zwrot w kraju, w którym aktywa cyfrowe stały się finansową kością ratunkową po upadku rządu wspieranego przez Zachód i następującym potem zamrożeniu międzynarodowych rezerw. Afganistan krótko pojawiał się w Globalnym Indeksie Adopcji Krypto firmy Chainalysis, po czym całkowicie zniknął z listy po powrocie talibów do władzy, co odzwierciedla, jak szybko ekosystem handlowy został zdemontowany.

Zakres zakazu i egzekwowanie

Według doniesień władze zamknęły ponad 20 punktów wymiany kryptowalut w Heracie, kluczowym centrum handlowym przy granicy z Iranem, oraz aresztowały co najmniej 13 traderów. Ministerstwo Finansów talibów i bank centralny zaklasyfikowały aktywa cyfrowe jako oszustwo, a urzędnicy argumentują, że spekulacja kryptowalutami jest akin do hazardu według prawa islamskiego. Ta interpretacja prawna faktycznie kryminalizuje wszelką działalność związaną z kryptowalutami, w tym handel, posiadanie i transfer walut cyfrowych.

Egzekwowanie zakazu wydaje się mieć charakter ogólnokrajowy, a lokalne doniesienia wskazują, że podobne działania są podejmowane w innych prowincjach. Krok wpisuje się w szersze wysiłki talibów mające na celu ponowne narzucenie rygorystycznej interpretacji szariatu, obejmujące również zakazy bankowości opartej na odsetkach i niektórych instrumentów finansowych. Antykryptowalutowe stanowisko jest również spójne z wrogością reżimu wobec zagranicznego wpływu finansowego w szerszym zakresie, w tym z odmową przyjęcia zagranicznych przesyłek gotówkowych, które uznawał za legitymizowanie zachodnich sankcji.

Wpływ na przekazy pieniężne i oszczędności

Przed zakazem kryptowaluty — w szczególności Bitcoin i stablecoiny takie jak USDT — odgrywały kluczową rolę w krajobrazie finansowym Afganistanu. Po przejęciu władzy przez talibów w sierpniu 2021 roku kraj został w dużej mierze odcięty od międzynarodowego systemu finansowego, a za granicą zamrożono około 9 miliardów dolarów rezerw banku centralnego — z czego około 7 miliardów dolarów trzymano w Stanach Zjednoczonych. Afgańczycy używali kryptowalut do ochrony oszczędności przed hiperinflacją, przemieszczania pieniędzy przez granice i otrzymywania przekazów pieniężnych od krewnych za granicą.

Miesięczne napływy kryptowalut miały podobno szczyt na poziomie ponad 150 milionów dolarów, ale po krucucie spadły do niecałych 80 000 dolarów. Ten dramatyczny spadek pokazuje, jak bardzo codzienne przetrwanie finansowe uzależnione było od aktywów cyfrowych. Wielu Afgańczyków, zwłaszcza tych bez dostępu do formalnej bankowości, polegało na krypto jako zabezpieczeniu przed niestabilnością ekonomiczną i sposobie na ominięcie zachodnich sankcji, które zamroziły aktywa krajowego banku centralnego.

Konsekwencje humanitarne i gospodarcze

Oczekuje się, że zakaz pogorszy już dramatyczną sytuację humanitarną w Afganistanie, gdzie ponad połowa ludności boryka się z ostrą niepewnością żywnościową, a system bankowy działa w warunkach poważnych ograniczeń płynności od czasu przejęcia władzy. Przekazy pieniężne od afgańskiej diaspory są krytycznym źródłem utrzymania dla milionów rodzin. Wraz z zamknięciem kanałów krypto wiele osób może zostać zmuszonych do korzystania z nieformalnych sieci hawala, które są bardziej ryzykowne i kosztowne.

Międzynarodowe organizacje pomocowe i eksperci finansowi ostrzegali, że zakaz może wypchnąć aktywność krypto do podziemia, utrudniając jej monitorowanie i regulowanie. W wymiarze gospodarczym ten krok grozi dalszą izolacją Afganistanu od globalnych rynków finansowych i zahamowaniem wszelkiego potencjalnego ożywienia.

Stanowisko talibów kontrastuje z postawą niektórych innych krajów islamskich, takich jak ZEA, które przyjęły aktywa cyfrowe w ramach ram regulacyjnych zaprojektowanych tak, aby były zgodne z zasadami szariatu. Uczeni i regulatorzy w świecie islamskim pozostają podzieleni w kwestii dopuszczalności krypto — niektóre jurysdykcje pozwalają na nie w ramach zgodnych struktur, podczas gdy inne traktują je jako spekulacyjny hazard.

Perspektywy

Faktyczny zakaz handlu kryptowalutami stanowi poważne cofnięcie w zakresie dostępu do finansów w Afganistanie. Choć reżim uzasadnia tę decyzję względami religijnymi i antyfraudowymi, jej praktyczny wpływ jest dotkliwy — odcina zwykłym Afgańczykom kluczową kość ratunkową. W miarę kontynuowania egzekwowania zakazu przyszłość finansów cyfrowych w kraju pozostaje niepewna, a społeczność międzynarodowa uważnie obserwuje, jak ta decyzja wpłynie na działania humanitarne i stabilność gospodarczą.

Często zadawane pytania

Dlaczego talibowie zakazali handlu kryptowalutami? Talibowie zaklasyfikowali aktywa cyfrowe jako oszustwo i oświadczyli, że spekulacja kryptowalutami jest akin do hazardu, który jest zakazany przez prawo islamskie. Ta interpretacja doprowadziła do ogólnokrajowego zakazu wszelkiej działalności związanej z kryptowalutami.

Jak zakaz wpłynie na obywateli Afganistanu? Wielu Afgańczyków używało krypto do oszczędzania i otrzymywania przekazów pieniężnych z powodu izolacji kraju od międzynarodowego systemu finansowego. Zakaz odcina ten dostęp, utrudniając rodzinom otrzymywanie pieniędzy z zagranicy i ochronę oszczędności przed inflacją.

Co się stało z punktami wymiany kryptowalut i traderami w Afganistanie? Władze zamknęły ponad 20 punktów wymiany w Heracie i aresztowały co najmniej 13 traderów w ramach szerszych działań egzekucyjnych w całym kraju.