Filipiny mają twórców — ale czy mają gospodarkę twórców?
Najważniejsze informacje
- •Na koniec 2025 roku Filipiny liczyły około 98 milionów użytkowników internetu i 95,8 miliona tożsamości w mediach społecznościowych, co podkreśla skalę ich populacji online.
- •Filipińska gospodarka kreatywna wygenerowała w 2025 roku 2,12 biliona peso, czyli 7,6% PKB, podczas gdy wartość social commerce oszacowano na około 2,3 miliarda dolarów, z prognozą przekroczenia 4 miliardów dolarów do 2030 roku.
- •Według Interactive Advertising Bureau wydatki na reklamę twórców w USA osiągnęły w 2025 roku 37 miliardów dolarów, z szacunkiem, że w tym roku mogą sięgnąć 44 miliardów dolarów.
- •Sondaż NeoReach z 2025 roku, obejmujący ponad 3000 twórców, wykazał, że ponad połowa zarabiała mniej niż 15 000 dolarów rocznie, a blisko 57% ankietowanych twórców etatowych zarabiało poniżej 44 000 dolarów wyłącznie z treści.
- •Krajowa diagnoza ekosystemu kreatywnego opublikowana przez WIPO, Departament Handlu i Przemysłu, Urząd Własności Intelektualnej Filipin oraz Filipiński Urząd Statystyczny zidentyfikowała luki w finansowaniu, infrastrukturze, rozwoju talentów, zarządzaniu i dostępie do rynków, podkreślając jednocześnie potrzebę silniejszej filipińskiej własności i komercjalizacji własności intelektualnej.

Zapytaj grupę ludzi biznesu o gospodarce twórców, a większość pomyśli o influencerach. Stąd rozmowa zazwyczaj przechodzi na marketing: endorse'y, filmy na TikToku, współprace z markami, linki afiliacyjne i wskaźniki zaangażowania. W takim ujęciu twórcy to po prostu ludzie, których firmy zatrudniają, by pomagali coś sprzedawać.
Ten model myślowy może być dokładnie tym powodem, dla którego zjawisko jest niedoszacowywane. Gospodarka twórców staje się znacznie większa niż historia marketingowa; jest coraz bardziej zjawiskiem gospodarczym. Dla kraju takiego jak Filipiny — z ogromną populacją online, głębokim talentem kreatywnym i entuzjazmem dla mediów społecznościowych — pytanie nie brzmi już, czy kraj ma twórców. Oczywiście, że ma. Ważniejsze pytanie brzmi: czy buduje wokół nich gospodarkę.
Liczby wskazują na rzeczywistą skalę. Na koniec 2025 roku Filipiny miały około 98 milionów użytkowników internetu i mniej więcej 95,8 miliona tożsamości użytkowników mediów społecznościowych. Filipińska gospodarka kreatywna, która jest znacznie szersza niż sama gospodarka twórców, wygenerowała w 2025 roku 2,12 biliona peso, co stanowi 7,6% PKB. Krótko mówiąc, handel coraz częściej podąża za uwagą. Według jednego z szacunków branżowych filipiński social commerce wyniósł w 2025 roku około 2,3 miliarda dolarów, a prognozy przewidują, że do 2030 roku może przekroczyć 4 miliardy dolarów.
Transformacja jest już widoczna na ekranach. Twórcy nie tylko kończą produkty — oni je sprzedają. Prowadzą transmisje na żywo, zarabiają prowizje afiliacyjne, produkują rozrywkę, prowadzą kursy, budują społeczności, wydają publikacje, nagrywają podcasty, doradzają i wypuszczają własne produkty. Niektórzy faktycznie prowadzą małe firmy medialne, nigdy sami tak się nie nazywając. Inni stali się sprzedawcami bez sklepów, biznesami rozrywkowymi bez sieci nadawczych lub wydawcami bez drukarni. Ich głównymi aktywami mogą być smartfon, kreatywność, reputacja oraz publiczność gotowa dać im to, czego pragnie każdy biznes: uwagę.
Na całym świecie biznes idzie za pieniędzmi. Interactive Advertising Bureau oszacował, że wydatki na reklamę twórców w USA osiągnęły w 2025 roku 37 miliardów dolarów i mogą w tym roku sięgnąć 44 miliardów dolarów. Jednak odczytywanie tych liczb wyłącznie jako wydatków reklamowych pomija większą historię gospodarczą.
Pojedynczy twórca może jednocześnie być firmą medialną, sprzedawcą, domem produkcyjnym, handlowcem i właścicielem własności intelektualnej. Wokół twórcy mogą pracować redaktorzy, badacze,operatorzy kamery, menedżerowie, prawnicy, księgowi, dostawcy technologii, firmy płatnicze i platformy e-commerce. Twórcy, innymi słowy, są jedynie najbardziej widoczną warstwą gospodarki twórców.
To właśnie tutaj tradycyjne firmy powinny przyjrzeć się bliżej. Firmy, które nadal traktują twórców przede wszystkim jako pracowników swoich działów marketingu, mogą patrzeć na gospodarkę twórców z niewłaściwej strony bilansu. Ciekawsze pytanie może nie brzmieć: ile firma powinna wydać na influencerów w przyszłym roku, lecz: jakie biznesy można zbudować dzięki istnieniu tej nowej klasy podmiotów gospodarczych.
Takie przemiany miały już miejsce wcześniej. Kiedy pojawił się e-commerce, szansa nigdy nie ograniczała się do firm sprzedających towary online. Całe branże powstały wokół płatności, logistyki, realizacji zamówień, usług chmurowych, cyberbezpieczeństwa, reklamy cyfrowej i analityki danych. Ekosystem otaczający e-commerce stał się z czasem gospodarczo równie istotny jak sami handlowcy. Coś podobnego może wydarzyć się wokół twórców.
Ale jest też druga strona tej historii, która zasługuje na znacznie większą uwagę, zwłaszcza że coraz więcej osób zaczyna traktować tworzenie treści jako karierę.
Dla niektórych Filipińczyków tworzenie treści nie jest już dodatkowym zajęciem. Ludzie odchodzili z tradycyjnego zatrudnienia, ponieważ tworzenie treści, transmisje na żywo, sprzedaż afiliacyjna czy współprace z markami mogą przynosić znacznie większe dochody niż ich dawne pensje. Może to być całkowicie racjonalna decyzja ekonomiczna; nikt nie powinien lekceważyć kogoś, kto zarabia znacznie więcej dzięki kamerze i kontu w mediach społecznościowych niż siedząc osiem godzin dziennie w biurze.
Nie należy jednak automatycznie utożsamiać dochodów twórcy ze zrównoważonym przedsiębiorstwem twórcy.
Pracownik na etacie zależy od pracodawcy. Twórca może natomiast zależeć od algorytmu. Zasady platform się zmieniają. Algorytmy się zmieniają. Budżety marek się kurczą. Prowizje afiliacyjne mogą zostać obniżone. Publiczność migruje. Format, który dziś przyciąga miliony wyświetleń, może zaskakująco szybko wyjść z mody. Sztuczna inteligencja jednocześnie obniża koszty produkcji treści i zwiększa ilość treści konkurujących o ludzką uwagę.
Twórca może być właścicielem treści, ale często nie jest właścicielem dystrybucji. To rozróżnienie staje się kluczowe, gdy utrzymanie, pracownicy, kredyt hipoteczny, edukacja dzieci i bezpieczeństwo finansowe rodziny zaczynają zależeć od dochodów generowanych przez platformy, nad którymi twórca ma bardzo małą kontrolę.
Istnieje też głębsza podatność gospodarcza. Wielu twórców pozostaje nierozdzielnych z produktem, który sprzedają. Jeśli twórca przestaje tworzyć, biznes może przestać generować przychody. Jeśli publiczność traci zainteresowanie daną osobą, znaczna część wartości przedsiębiorstwa może zniknąć razem z nią. Tradycyjne firmy przez dekady budują marki i systemy zaprojektowane tak, by przetrwały ich założycieli. Wiele biznesów twórców wciąż opiera się na strukturze dokładnie odwrotnej: założyciel jest marką, produktem, silnikiem dystrybucji — a czasem całym powodem, dla którego klient się pojawił.
Badania międzynarodowe dają powody do ostrożności. Według sondażu NeoReach z 2025 roku, obejmującego ponad 3000 twórców, ponad połowa zarabiała mniej niż 15 000 dolarów rocznie, a blisko 57% ankietowanych twórców etatowych zarabiało poniżej 44 000 dolarów wyłącznie z treści. Liczb tych nie należy traktować jako reprezentatywnych dla filipińskich twórców, ale ilustrują one, jak nierówne mogą być ekonomia twórców nawet na znacznie bardziej rozwiniętym rynku cyfrowym. Co ciekawe, to samo badanie wykazało, że twórcy posiadający biznesy lub marki zarabiali znacznie więcej — być może to sygnał, dokąd gospodarka twórców powinna zmierzać dalej.
Wyzwaniem nie jest więc po prostu tworzenie większej liczby twórców. Chodzi o to, by pomagać twórcom budować trwalsze przedsiębiorstwa. To oznacza dywersyfikację przychodów poza jedną platformę czy serię współprac z markami; przekształcanie obserwujących w klientów i społeczności; posiadanie własności intelektualnej; gromadzenie kapitału; rozwijanie produktów; oraz tworzenie biznesów zdolnych przetrwać poza popularnością osoby, która je założyła.
Udany twórca powinien w pewnym momencie zadać sobie niektóre z tych samych pytań, przed którymi staje każdy przedsiębiorca. Skąd będą pochodzić przychody za pięć lat? Jakie aktywa gromadzę? Co się stanie, jeśli zniknie moje główne źródło dochodu? Czy ten biznes może działać bez mnie? Jaką część łańcucha wartości faktycznie posiadam?
To także moment, w którym tradycyjne firmy, inwestorzy i instytucje finansowe powinny zacząć się przyglądać. Kto zapewnia finansowanie udanemu twórcy, którego dochody nie przypominają tradycyjnej pensji? Jak bank ocenia zdolność kredytową osoby, której głównymi aktywami mogą być własność intelektualna, publiczność i powtarzalne przychody cyfrowe, a nie ziemia czy maszyny? Kto tworzy produkty ubezpieczeniowe, inwestycyjne i emerytalne dla osób o niestabilnych dochodach? Kto zarządza ich własnością intelektualną i pomaga ją licencjonować na różnych rynkach? Kto rozwija technologię, analitykę, usługi księgowe, prawnicze i profesjonalne, których potrzebują? Kto pomaga twórcy z milionem obserwujących przekształcić tę publiczność w firmę zatrudniającą 50 osób? Kto pomoże kolejnemu udanemu filipińskiemu twórcy kulinarnemu zamienić przepisy i reputację w produkty, które można sprzedawać w całej Azji Południowo-Wschodniej? Kto pomoże edukatorowi przekształcić tysiące obserwujących w skalowalny biznes edukacyjny?
To nie są pytania o influencerów.
To pytania biznesowe.
Filipiny już zaczęły mierzyć się z podobnym wyzwaniem w ramach szerszej gospodarki kreatywnej. Krajowa diagnoza ekosystemu kreatywnego, opublikowana w tym roku przez Światową Organizację Własności Intelektualnej, Departament Handlu i Przemysłu, Urząd Własności Intelektualnej Filipin oraz Filipiński Urząd Statystyczny, podkreśliła potrzebę silniejszej filipińskiej własności i komercjalizacji własności intelektualnej, wskazując jednocześnie luki w obszarach finansowania, infrastruktury, rozwoju talentów, zarządzania i dostępu do rynków. To właśnie tego rodzaju instytucje oddzielają obfitą aktywność kreatywną od dojrzałej gospodarki kreatywnej.
Istnieje tu również ważny wymiar polityczny. Jeśli coraz więcej Filipińczyków będzie zarabiać na życie poza tradycyjnym zatrudnieniem, instytucje będą ostatecznie musiały zrozumieć, co to oznacza dla opodatkowania, ochrony socjalnej, dostępu do kredytu, własności intelektualnej, rozwoju umiejętności, a nawet sposobu mierzenia aktywności gospodarczej.
Warto też rozumieć, co jest na szali strategicznie. Filipiny od dawna eksportują talenty. Gospodarka twórców daje inną możliwość: eksport filipińskich pomysłów, rozrywki, wiedzy, kultury i własności intelektualnej bez konieczności eksportowania Filipińczyka, który je stworzył. Ale to wymaga wyjścia poza mierzenie sukcesu w obserwujących, wyświetleniach i momentach viralowych. Uwaga jest cenna, ale sama w sobie nie jest aktywem, chyba że jej wartość ekonomiczna da się przechwycić, chronić i pomnażać.
Od lat biznes pyta, co twórcy mogą zrobić dla marek. Być może czas odwrócić pytanie i zapytać, co biznes może zbudować dla twórców.
Istnieje istotna różnica między posiadaniem twórców a posiadaniem gospodarki twórców. Posiadanie twórców oznacza, że ludzie tworzą treści i zarabiają na nich. Posiadanie gospodarki oznacza, że wokół tej aktywności rozwinęły się biznesy, kapitał, własność intelektualna, umiejętności i instytucje, tak aby wartość mogła przetrwać zmiany platform, technologii i gustów.
Filipiny już udowodniły, że potrafią tworzyć uwagę. Większą szansą jest przekształcenie tej uwagi w aktywa, te aktywa w przedsiębiorstwa, a te przedsiębiorstwa w trwałą wartość gospodarczą. Kraj zdecydowanie tworzy twórców. Pytanie brzmi teraz: kto stworzy wokół nich gospodarkę.
Dra Ron F. Jabal, APR, jest dyrektorem generalnym PAGEONE Group (www.pageonegroup.ph) i założycielem Advocacy Partners Asia (www.advocacy.ph). Kontakt: ron.jabal@pageone.ph i rfjabal@gmail.com.
Ten artykuł opinii został pierwotnie opublikowany przez BusinessWorld Online 19 listopada 2026 roku: The Philippines has creators. Does it have a creator economy?