Nowa książka Petera Graya „Restoring Childhood” podważa narrację łączącą media społecznościowe ze spadkiem zdrowia psychicznego nastolatków
Najważniejsze informacje
- •Nowa książka Petera Graya twierdzi, że rozległe badania nie potwierdzają tezy, iż smartfony i media społecznościowe są główną przyczyną pogorszenia zdrowia psychicznego nastolatków po 2010 roku.
- •Gray wskazuje na niemal konsensus wśród czołowych badaczy, zgodnie z którym technologia cyfrowa wywołuje zarówno korzystne, jak i szkodliwe skutki u adolescentów, które w skali populacji w dużej mierze się znoszą.
- •Przywołane w książce dane historyczne pokazują, że cierpienie nastolatków osiągnęło szczyt około 1990 roku, dekady przed pojawieniem się smartfonów, co komplikuje hipotezę o mediach społecznościowych.
- •Gray za główne przyczyny pogorszenia dobrostanu młodych ludzi uznaje wieloletnią erozję swobodnej zabawy oraz rozwój kierowanego przez dorosłych, silnie presyjnego środowiska szkolnego.
- •Książka stawia się w bezpośredniej opozycji do wpływowej pracy Jonathana Haidta z 2024 roku „The Anxious Generation”, która uznaje media społecznościowe za główną przyczynę kryzysu zdrowia psychicznego młodzieży.

Peter Gray, profesor badań nad psychologią w Boston College, znany z prac nad rolą zabawy w rozwoju dziecka i z poparcia dla edukacji samodzielnie kierowanej przez ucznia, opublikował nową książkę zatytułowaną Restoring Childhood: How to Set Kids Free in the Age of Anxiety. Książka przedstawia kompleksową filozofię wychowania i stanowi — jak opisuje to autor — antidotum na obecny panikarski stosunek do mediów społecznościowych. Ta panika przełożyła się już na konkretne działania polityczne na całym świecie, w tym debaty nad amerykańską ustawą Kids Online Safety Act, stanowe przepisy dotyczące weryfikacji wieku oraz australijskie przepisy z 2024 roku ograniczające dostęp do mediów społecznościowych dla użytkowników poniżej 16 lat.
W książce Gray opiera się na rozległych badaniach dotyczących smartfonów, mediów społecznościowych i zdrowia psychicznego nastolatków. Wskazuje na to, co uważa za niemal konsensus wśród naukowców najbardziej zajmujących się tą dziedziną, podsumowany w trzech wnioskach:
- Rozległe badania obalają teorię, że wpływ smartfonów i mediów społecznościowych odpowiada za znaczącą część pogorszenia zdrowia psychicznego nastolatków obserwowanego po 2010 roku.
- Smartfony i media społecznościowe mogą wywierać zarówno korzystny, jak i szkodliwy wpływ na zdrowie psychiczne nastolatków, który przy uśrednieniu w skali populacji w dużej mierze się znosi.
- Przyszłe badania powinny skupić się na lepszym zrozumieniu tego, jak nastolatki korzystają z tych narzędzi oraz jak pomagać im maksymalizować korzyści i minimalizować szkody.
Ta perspektywa zbliża Graya do badaczy takich jak Amy Orben i Andrew Przybylski z Oxford Internet Institute, których analizy na dużą skalę wykazały jedynie znikome związki między korzystaniem z technologii cyfrowych a dobrostanem adolescentów. Jednocześnie stawia go to w bezpośredniej opozycji wobec autorów takich jak Jonathan Haidt, którego książka z 2024 roku The Anxious Generation argumentuje, że media społecznościowe i dzieciństwo spędzane przy telefonie są głównymi czynnikami kryzysu zdrowia psychicznego młodzieży i silnie wpłynęły na opinię publiczną oraz agendy legislacyjne.
Gray wskazuje również na szersze historyczne i geograficzne dane, które komplikują hipotezę o mediach społecznościowych. Cierpienie nastolatków, mierzone wieloma wskaźnikami, osiągnęło szczyt około 1990 roku — znacznie przed pojawieniem się smartfonów i platform społecznościowych. Ponadto wskaźniki samobójstw wśród europejskich nastolatków spadały w tym samym okresie, w którym w Stanach Zjednoczonych rosły, mimo że obie populacje miały podobny dostęp do technologii cyfrowych. Zdaniem Graya wzorce te wskazują na inne czynniki wyjaśniające, w tym wieloletni spadek swobodnej zabawy oraz rozwój kierowanego przez dorosłych środowiska szkolnego o wysokiej presji.
Książkę można polecić czytelnikom szukającym ujęcia tych zagadnień, które jest jednocześnie przystępne i merytoryczne. Jest dostępna przez Amazon.
Źródło: Marginal Revolution