Litwa przepozycjonowuje swoją strategię fintechową, odchodząc od przyciągania firm poprzez szybkie licencjonowanie na rzecz budowy bardziej zrównoważonego sektora usług finansowych, ponieważ zaostrzenie regulacji zmniejsza liczbę firm krypto i podnosi poprzeczkę w zakresie rzeczywistej działalności operacyjnej oraz zgodności z przepisami. Ten zwrot pokazuje, że dostęp do rynku europejskiego zależy obecnie mniej od szybkości rejestracji, a bardziej od zdolności do wykazania trwałej działalności — przewartościowanie, które już skierowało firmy krypto między jurysdykcje.

Kraj bałtycki przyciągnął setki dostawców usług aktywów wirtualnych (VASP) po tym, jak sąsiednia Estonia zaostrzyła zasady licencjonowania krypto w 2022 roku, co skłoniło wielu operatorów do przeniesienia działalności. W szczycie blisko 800 firm zarejestrowało lub zgłosiło litewskim organom działalność związaną z aktywami wirtualnymi.

Jednak badanie przeprowadzone przez krajową Służbę Zwalczania Przestępczości Finansowej wykazało, że około 80% sprawdzonych VASP nie miało pracowników, a około 90% nigdy nie zgłosiło podejrzanej transakcji.

W odpowiedzi Litwa wprowadziła wymóg kapitału zakładowego w wysokości 125 000 EUR wraz z surowszymi standardami należytej staranności i adekwatności. Liczba rejestracji spadła o około trzy czwarte, zanim częściowo się odbudowała dzięki operatorom spełniającym wymogi. Poziom 125 000 EUR odpowiada jednemu z progów funduszy własnych ustanowionych przez rozporządzenie UE w sprawie rynków kryptoaktywów dla dostawców usług aktywów krypto, dostosowując wymogi krajowe do ram, które obecnie regulują licencjonowanie w całej wspólnocie.

Zaostrzenie przepisów zbiega się w czasie z rozporządzeniem UE w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA), które ustanawia wspólne wymogi autoryzacji i ładu korporacyjnego dla dostawców usług krypto w całej UE. MiCA, która weszła w życie w czerwcu 2023 roku i stała się w pełni stosowalna 30nia 2024 roku, wymaga od firm uzyskania autoryzacji w jednym państwie członkowskim UE — spełniając standardy ładu, ostrożnościowe i ochrony konsumentów — przed świadczeniem usług w całej unii. Ramy te obejmują również emitentów tokenów odniesienia do aktywów i tokenów elektronicznych pieniądza, czyli kategorie, do których należą stablecoiny. Firmy działające na podstawie krajowych reżimów mogły korzystać z okresu przejściowego, który nie mógł trwać dłużej niż do 1 lipca 2026 roku, po którym dalsze działanie w UE wymaga pełnej autoryzacji MiCA — co sprawia, że konwersja wcześniejszych rejestracji na licencje autoryzowane jest jednym z najwyraźniejszych wskaźników do obserwowania w miarę zbliżania się tego terminu.

Cztery licencje wydane do wiosny 2026 roku

Do wiosny 2026 roku Litwa wydała cztery licencje dla dostawców usług aktywów krypto, w tym zatwierdzenia dla Robinhood Europe, CoinGate, Nuvei Liquidity i Micar Assets, według Deimantė Žemgulytė, ekspertki ds. fintechu w Invest Lithuania, krajowej agencji promocji inwestycji. Liczba ta ostro kontrastuje z wcześniejszym szczytem blisko 800 rejestracji, odzwierciedlając przejście od rejestracji opartej na powiadomieniu do pełnej autoryzacji, w której licencja poświadcza zdolności w zakresie ładu, kapitału i zgodności z przepisami, a nie jedynie intencje.

Dostęp regulacyjny i infrastruktura płatnicza

Szersza strategia fintechowa Litwy opiera się również na dostępie regulacyjnym i infrastrukturze płatniczej. Bank Litwy, czyli krajowy bank centralny, prowadzi program Newcomer Programme oraz piaskownicę regulacyjną, które pomagają firmom poruszać się w systemie nadzoru i testować innowacje finansowe. Jego system płatniczy CENTROlink daje licencjonowanym instytucjom pieniądza elektronicznego i firmom płatniczym dostęp do europejskiej infrastruktury płatniczej, w tym płatności SEPA — praktyczną zachętę dla firm obsługujących klientów rozliczanych w euro w całej unii.

Kraj ten gospodaruje kilkaset firm fintechowych i zbudował znaczną bazę licencjonowanych instytucji pieniądza elektronicznego oraz instytucji płatniczych, pozycjonując się jako opcja dla firm poszukujących dostępu do rynków europejskich po Brexicie.

Szersza lekcja dla hubów fintechowych

Doświadczenia Litwy uwypuklają szersze wyzwanie dla hubów fintechowych: przyciąganie dużej liczby firm niekoniecznie przekłada się na trwałą aktywność gospodarczą. Kolejna faza wzrostu będzie zależała od zdolności do połączenia dostępnego nadzoru i efektywnego licencjonowania z surowszymi standardami zgodności oraz ugruntowaną infrastrukturą finansową, zgodnie z opublikowanym przez BitcoinKE studium przypadku. Dla operatorów rozważających wejście na rynek UE sama liczba rejestracji nie zapewnia już dostępu — tempo pełnych autoryzacji MiCA i stojąca za nimi rzeczywista działalność to wskaźniki, które obecnie definiują wiarygodną europejską bazę.