Raport University College London (UCL) wskazuje, że duża większość państw członkowskich IMO nadal wspiera wycenę gazów cieplarnianych (GHG) i scentralizowany fundusz wspierający transformację żeglugi, po „stabilnym postępie" w pracach nad Net Zero Framework podczas tego tygodniowego spotkania ISWG-GHG 22.

Net Zero Framework to mechanizm regulacyjny, za pomocą którego IMO zamierza wdrożyć swoją strategię z 2023 roku, wyznaczającą cel zero emisji netto GHG z żeglugi międzynarodowej do lub około 2050 roku, z orientacyjnymi punktami kontrolnymi w 2030 i 2040 roku. Jego przyjęcie zostało odroczone na nadzwyczajnej sesji Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC) w zeszłym październiku, co skompresowało harmonogram ostatecznych decyzji do tegorocznych pozostałych spotkań.

Ten wniosek pochodzi z raportu grupy badawczej UCL Shipping and Oceans Research Group, opublikowanego w piątek, i opiera się na tym, że 38 państw członkowskich wypowiedziało się za, a 17 przeciw — co stanowi większość dwóch trzecich wśród zabierających głos, przy czym niewielka liczba mówców została odnotowana jako niejednoznaczna. Ani raport, ani własne podsumowanie IMO nie podają, ile z 176 członków organizacji uczestniczyło w sesji; dla porównania, 127 państw głosowało lub wstrzymało się od głosu, gdy przyjęcie frameworku odroczono w zeszłym październiku.

Ten wynik podważa wrażenie patu: grupa państw forsujących wyłącznie techniczne rozwiązanie bez wyceny emisji „pozostawała niewielka i konsekwentnie składała się z rządów silnie powiązanych z paliwami kopalnymi" — stwierdziła grupa badawcza z UCL Energy Institute w komunikacie prasowym towarzyszącym raportowi.

Alternatywne propozycje

Na stole znajdowało się pięć alternatywnych propozycji — od Brazylii, Tuvalu, Japonii, ZEA i Liberii — przy czym kilka z nich zostało zgłoszonych „dość niepewnie" przez zwolenników, których deklarowaną preferencją pozostawał uzgodniony framework, jak podaje raport.

Spośród nich propozycja Japonii zastąpienia wyceny GHG składkami kierowanymi przez armatorów „została zdecydowanie odrzucona, w szczególności przez państwa członkowskie, które musiałyby zmienić stanowisko, aby projekt zyskał rozpęd".

To odrzucenie ma znaczenie, ponieważ bezpośrednie składki na istniejące programy IMO znalazły się wśród alternatyw, które delegacja USA powiedziała w tym tygodniu, że mogłaby zaakceptować — obok brazylijskiej koncepcji „facility".

Trajektoria GFI i projekt rynku

Jeśli chodzi o ścieżkę redukcji Global Fuel Intensity (GFI), raport przewiduje, że trajektoria zostanie „początkowo złagodzona (około 2030 roku), ale następnie stanie się bardziej stroma w okresie do 2040 roku". Mechanizm GFI wymagałby od statków zmniejszenia intensywności emisji wykorzystywanych paliw, z nagrodami dla jednostek eksploatowanych na paliwach o zerowych i bliskich zeru emisjach — a wybory projektowe w tym zakresie niosą istotne konsekwencje dla ekonomiki paliw alternatywnych, takich jak zielony metanol, amoniak i biopaliwa.

Nagrody dla paliw zerowych i bliskich zeru pozostają szeroko wspierane, a analiza odnotowuje „szerokie poparcie dla mnożnika, mimo że zdjęto go ze stołu na ostatnim spotkaniu", co może oznaczać, że zostanie on ostatecznie wprowadzony.

Większość państw sprzeciwiła się dodaniu nadwyżkowych jednostek efektywności energetycznej lub dodrukowywaniu jednostek w celu zarządzania szokiem cenowemu, powołując się na ryzyko destabilizacji rynku jednostek nadwyżkowych. Propozycja Chin, aby kompensować płatności jednostkami naprawczymi z nagrodami w jednej transakcji, zyskała szerokie poparcie — z zastrzeżeniem wytycznych oraz obaw dotyczących obchodzenia ładu korporacyjnego funduszu.

Analitycy wzywają do ostrożności

„Choć jest wiele pozytywów do odnotowania i istnieje wyraźny potencjał powrotu do silnego rozwiązania politycznego i podejmowania decyzji w grudniu, nadal występuje duża niepewność co do zakresu, w jakim wspierana będzie transformacja przemysłu oraz krajów o niskich dochodach" — powiedział dr Tristan Smith, profesor energii i transportu na UCL.

„Pozostaje wysokie ryzyko, że w wysiłku znalezienia kreatywnego sposobu naprzód równowaga między tymi dwoma aspektami, która umożliwiła powstanie NZF, zostanie utracona na szkodę ogólnego rezultatu."

Dr Annika Frosch z tej grupy dodała, że „zdecydowana większość delegacji nadal uważa Fundusz, Facility lub podobną strukturę finansową za niezbędną do wdrożenia strategii IMO z 2023 roku".

Dla podejmujących decyzje inwestycyjne rada raportu jest szczera: „Nie próbuj traktować tego spotkania jako sygnału, wokół którego można finalizować decyzje" — czytamy, dodając, że „diabeł tkwi nadal w szczegółach".

Mimo to raport spodziewa się wyjaśnienia lub porozumienia na sesji Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC) w listopadzie, oceniając ryzyko powtórki z ubiegłorocznych zakłóceń jako niższe, a przewodniczący jest przekonany, że grupa zakończy prace na MEPC 85.

Spotkanie nie posunęło naprzód projektu tekstu MARPOL, który — jak podaje UCL — będzie teraz musiał ewoluować nieformalnie przed ISWG-GHG 23 oraz MEPC 85 w listopadzie i grudniu.

Pełny raport dostępny jest na stronie UCL Shipping and Oceans.