Senatorowie Josh Hawley (R-MO) i Chris Murphy (D-CT) przygotowują dwupartyjne ustawodawstwo dotyczące odpowiedzialności za systemy sztucznej inteligencji. Stojące u podstaw tych prac pytanie łatwo zadać, ale trudno rozstrzygnąć: gdy system AI wyrządzi szkodę, kto ponosi odpowiedzialność finansową? Obecnie nie istnieje żaden jasny federalny framework, który by na nie odpowiadał, a wypełnienie tej luki jest celem omawianej inicjatywy ustawodawczej.

Projekty już na stole

Planowana ustawa Hawleya i Murphy'ego dołączy do szeregu projektów dotyczących rozliczalności AI, które Hawley pomógł już wypchnąć na etap przedłożenia. Dwa z nich szczególnie się wyróżniają.

Pierwszy, AI LEAD Act (S. 2937), został przedłożony 29 września 2025 roku, a współautorem jest senator Dick Durbin (D-IL). Projekt klasyfikowałby systemy AI jako produkty w świetle prawa federalnego, umożliwiając poszkodowanym wnoszenie roszczeń z tytułu odpowiedzialności za produkt przeciwko firmom, których systemy wyrządziły szkodę. Klasyfikacja jest sednem sprawy: odpowiedzialność za produkt tradycyjnie dotyczyła dóbr materialnych, co dawało twórcom oprogramowania możliwość argumentowania, że ich systemy nie podlegają tym przepisom. Deklarowanym celem jest skłonienie deweloperów do bezpieczniejszego projektowania i wdrażania poprzez zapewnienie, że zaniedbana inżynieria będzie miała realne konsekwencje finansowe. Projekt zyskał poparcie American Association for Justice oraz National Center on Sexual Exploitation.

Drugi, GUARD Act, został przedłożony 28 października 2025 roku. Zakazywałby w całości towarzyszy AI dla nieletnich i nakazywałby chatbotom ujawnianie, że nie są ludźmi. Ustawodawstwo przewiduje również surowe nowe przepisy, w tym kary kryminalne dla firm produkujących szkodliwe treści wymierzone w dzieci. Poparcie dla GUARD Act wyraziła RAINN, organizacja zwalczająca przemoc seksualną, a także rodzice dotknięci interakcjami swoich dzieci z AI.

Kontekst ustawodawczy

Kongres odbył przesłuchania, podczas których osoby poszkodowane opisywałyody związane z systemami AI, a ich zeznania ukształtowały prace ustawodawcze. Dyskusje dotyczyły największych graczy w branży, w tym OpenAI i Google.

Hawley przedstawił swoje argumenty również publicznie. W artykule opinii argumentował, że firmy powinny ponosić odpowiedzialność za nieodpowiedzialne projektowanie AI i wezwał do przemyślenia podejścia firm technologicznych do tworzenia takich systemów.

Na początku 2026 roku ani AI LEAD Act, ani GUARD Act nie stały się prawem; oba projekty są nadal rozpatrywane w toku prac ustawodawczych. Droga od przedłożenia do ustawy jest długa: projekt musi przejść przez komisje, uzyskać głosy w Izbie Reprezentantów i Senacie oraz zostać podpisany, zanim wejdzie w życie — proces, w którym poparcie obu partii jest zazwyczaj atutem, a nie przeszkodą.

Co zmieniłby framework odpowiedzialności

Dla deweloperów AI framework odpowiedzialności za produkt zmieniłby bezpieczeństwo z hasła public relations na pozycję w budżecie prawnym — a jeśli deklarowane cele AI LEAD Act zostaną przeniesione, także na decyzje dotyczące projektowania, testowania i dokumentowania systemów przed ich udostępnieniem. Projekty takie jak AI LEAD Act mają na celu zamknięcie luki klasyfikacyjnej poprzez rozstrzygnięcie tej kwestii w prawie federalnym, odbierając firmom możliwość argumentowania, że ich systemy to usługi, platformy czy narzędzia, a nie produkty.

Szczegóły ustawy Hawleya i Murphy'ego przesądzą, czy pokrywa się ona z AI LEAD Act, rozwija GUARD Act, czy wyznacza nowy kierunek. Kluczowe pytania obejmują: jak definiuje szkodę, kto może wnieść pozew oraz czy przewiduje kary kryminalne, czy ogranicza się do odpowiedzialności cywilnej. Żadna z tych odpowiedzi nie jest jeszcze znana; najwcześniejsze sygnały przyniesie rzeczywisty tekst projektu, przydział do komisji oraz to, czy Kongres zaplanuje w jego sprawie przesłuchania.