Sondaż wśród filipińskich rodziców i opiekunów pokazuje silne poparcie dla polityki opartej na dowodach oraz konsultacji z dziećmi i rodzinami przy kształtowaniu ograniczeń dotyczących mediów społecznościowych, podczas gdy obrońcy praw dziecka wezwali ustawodawców do stawiania bezpieczeństwa w sieci ponad całkowite zakazy — wynika z opublikowanych w piątek ustaleń.

Badanie, przeprowadzone przez firmę badającą opinię publiczną Momentum Research, objęło 1113 filipińskich rodziców i opiekunów. Wykazało, że 97% respondentów dostrzegało korzyści z mediów społecznościowych dla dzieci, szczególnie w pomocy w komunikacji z rodziną i przyjaciółmi oraz nauce nowych umiejętności.

Ponad dziewięciu na dziesięciu respondentów stwierdziło, że polityka regulująca korzystanie z mediów społecznościowych przez dzieci powinna być oparta na dowodach, podczas gdy ośmiu na dziesięciu uważało, że regulacje prawdopodobnie okażą się nieskuteczne bez konsultacji z rodzinami. Siedmiu na dziesięciu zgodziło się również, że dzieci powinny uczestniczyć w dyskusjach na temat własnego korzystania z mediów społecznościowych.

Wyniki zostały przedstawione w środku debaty nad proponowaną ustawą o bezpieczeństwie mediów społecznościowych i gier online dla dzieci (Children's Social Media and Online Gaming Safety Bill), która zawiera środki ograniczające lub zakazujące dostęp nieletnich do mediów społecznościowych. Ustawa dotyka obszaru, w którym platformy obecnie polegają na zasadach egzekwowanych samodzielnie: większość dużych firm mediów społecznościowych określa w swoich warunkach świadczenia usług minimalny wiek użytkownika na 13 lat — próg wywodzący się z amerykańskich praw dotyczących prywatności dzieci.

Ostrzeżenia przed całkowitymi zakazami

Przewodnicząca Child Rights Network (CRN) Au Quilala, która pełni również funkcję dyrektora wykonawczej Philippine Legislators' Committee on Population and Development, stwierdziła, że ustawodawcy powinni rozważyć konsekwencje całkowitych ograniczeń, zanim odetną dzieci od przestrzeni cyfrowych.

„Całkowite ograniczenia mogą wyglądać jak działanie, ale niekoniecznie są rozwiązaniami” — powiedziała, wzywając ustawodawców do słuchania dzieci i ich rodzin, wzmocnienia rozliczalności platform i priorytetowego traktowania bezpieczeństwa zaklętego w projektach usług.

Zamiast zakazywać dostępu, pani Quilala wezwała do inwestycji w edukację w zakresie bezpieczeństwa online i kompetencji cyfrowych, aby pomóc dzieciom rozpoznawać ryzyka i odpowiedzialnie poruszać się w mediach społecznościowych. „Dzieci potrzebują ochrony w sieci — ale tę ochronę lepiej osiągnąć przez wyposażanie dzieci, a nie przez ich wykluczanie” — powiedziała.

Sondaż wzbudził również pytania o skuteczność ograniczeń opartych na wieku. CRN powołała się na doniesienia, że dzieci w krajach takich jak Australia nadal omijają zakazy dotyczące mediów społecznościowych, czasami przy pomocy rodziców. Australijski zakaz został uchwalony poprzez Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act, przyjęty pod koniec 2024 roku, który zakazuje dzieciom poniżej 16 roku życia posiadania kont w mediach społecznościowych i wymaga od platform podjęcia rozsądnych kroków w celu egzekwowania minimalnego wieku, z obowiązkiem zgodności od grudnia 2025 roku. Pani Quilala ostrzegła, że restrykcyjna polityka mogłaby podważyć prawo dzieci do uczestnictwa w przestrzeniach cyfrowych i skłonić je do korzystania z potencjalnie niebezpiecznych, nieregulowanych platform.

Prawa dzieci w sieci

Paneliści komentujący sondaż podkreślali, że media społecznościowe stały się integralną częścią edukacji, komunikacji, socjalizacji i rozwoju dzieci, co czyni całkowite ograniczenia niewystarczającymi do rozwiązania zagrożeń online.

Przedstawicielka młodzieży Lyra Ashley Embalsado stwierdziła, że rodzice coraz bardziej dostrzegają rolę mediów społecznościowych w codziennym życiu dzieci, ale wskazówki powinny wykraczać poza ograniczanie dostępu. Dzieci, powiedziała, powinny być włączane do procesu tworzenia polityki i wyposażane w umiejętności poruszania się w przestrzeniach cyfrowych, zauważając, że usunięcie dostępu niekoniecznie przygotowuje je do interakcji online po zniesieniu ograniczeń.

„Ochrona dzieci nie powinna polegać tylko na decydowaniu o tym, co mogą, a czego nie mogą robić” — powiedziała pani Embalsado. „Powinna polegać na rozumieniu, czego potrzebują, wspieraniu ich rozwoju i zapewnianiu, że są przygotowane do poruszania się w świecie, w którym dorastają.”

Doreen Murata, współliderka doradztwa cyfrowego w Child Rights Network, stwierdziła, że dzieci powinny być uznawane za posiadaczki praw, które korzystają z mediów społecznościowych do nauki, wyrażania siebie, uczestnictwa i budowania relacji — ujęcie odzwierciedlone w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka, którą Filipiny ratyfikowały w 1990 roku, a która potwierdza prawa dzieci do wyrażania opinii, dostępu do informacji i uczestnictwa w decyzjach ich dotyczących. Ostrzegła przed obciążaniem odpowiedzialnością za bezpieczeństwo online wyłącznie rodziców, zauważając, że rodziny różnią się pod względem kompetencji cyfrowych, zasobów i czasu dostępnego na monitorowanie aktywności dzieci.

„Usuwanie ich z tych platform nie czyni ich bezpiecznymi. Osłabia je i nie przygotowuje do świata cyfrowego” — powiedziała pani Murata.

Ryzyka i kontrola rodzicielska

Menedżerka ds. rzecznictwa Save the Children Philippines, mec. Emma Salmani, stwierdziła, że media społecznościowe pozwalają dzieciom utrzymywać relacje rodzinne — szczególnie tym z rodzicami pracującymi za granicą — oraz wspierają edukację i dostęp do informacji.

Wymieniła cyberprzemoc, treści nieodpowiednie, uzależnienie od internetu i dezinformację, w tym fałszywe treści generowane przez sztuczną inteligencję, wśród zagrożeń wskazanych przez rodziców. Pani Salmani wezwała do programów kompetencji cyfrowych dla rodziców, dzieci, nauczycieli i społeczności, a także egzekwowalnych zasad, które zobowiązują platformy do zapewniania bezpieczeństwa ich usług.

Wyraziła również obawy dotyczące umiejętności rodziców w korzystaniu z kontroli rodzicielskiej, zauważając, że podczas gdy czterech na dziesięciu rodziców polega na kontrolach aplikacji, inni mogą nie znać dostępnych funkcji bezpieczeństwa.

Wspólna odpowiedzialność

Przedstawiciel ChildFund Philippines Darren Torres stwierdził, że sondaż oferuje ważną perspektywę na to, jak rodzice postrzegają aktywność online dzieci, ale powinien być uzupełniony badaniami nad rzeczywistymi doświadczeniami dzieci.

Dzieci doświadczające cyberprzemocy lub wykorzystywania seksualnego online, powiedział, mogą wahać się przed zgłaszaniem incydentów, ponieważ boją się utraty dostępu do urządzeń, obwiniania lub nie wiedzą, gdzie szukać pomocy. Pan Torres podkreślił potrzebę przygotowania rodziców, nauczycieli i innych zaufanych dorosłych do spokojnego reagowania na ujawnienia i łączenia dzieci z odpowiednimi usługami ochronnymi.

„Dziecko może potrzebować tylko jednego zaufanego dorosłego, któremu może powiedzieć, ale każdy zaufany dorosły potrzebuje niezawodnej ścieżki do pomocy” — powiedział.

Powołał się na aplikację SwipeSafe organizacji ChildFund, która zapewnia przyjazne dzieciom informacje o bezpieczeństwie online i kieruje dzieci do usług zgłaszania i wsparcia.

Wezwania do rozliczalności platform

Paneliści wezwali również do większej rozliczalności firm technologicznych, w tym środków bezpieczeństwa zaklętych w projektach usług, ochrony prywatności, dostępnych mechanizmów zgłaszania i przejrzystości w kwestii reagowania platform na szkodliwe treści.

Pani Salmani stwierdziła, że zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa online wymaga współpracy rodziców, szkół, społeczności, rządu i firm technologicznych, zamiast obciążania wyłącznie rodzin. Pan Torres dodał, że platformy powinny zapewniać dostępne funkcje bezpieczeństwa i szybko reagować na zgłoszenia szkodliwych treści lub obraźliwych zachowań.

Paneliści stwierdzili, że przyszłe badania powinny uwzględniać perspektywę dzieci za pomocą etycznych i odpowiednich do wieku metod, szczególnie aby zrozumieć, dlaczego mogą wahać się przed zgłaszaniem szkód online i co sprawiłoby, że poczułyby się bezpieczniej.

CRN stwierdziła, że celem długoterminowym powinno być uczynienie przestrzeni cyfrowych bezpieczniejszymi dla dzieci, a nie uniemożliwianie im uczestnictwa.

„Zakaz nie sprawi, że dzieci znikną z mediów społecznościowych. Znajdą sposoby na dostęp do przestrzeni online i odnalezienie społeczności” — powiedziała pani Quilala. „Powinniśmy uczynić świat cyfrowy bezpieczniejszym dla dzieci, a nie po prostu utrudniać im bycie jego częścią.”

— Kaizzer Angela Marie V. Manuba