UE przygotowuje nowe sankcje wobec Rosji po ustaleniach Niemiec ws. ataku dronem
Najważniejsze informacje
- •Niemcy przypisały rosyjskim agentom odnaleziony 4 sierpnia dron z ładunkiem wybuchowym na lotnisku Leipzig/Halle, powołując się na sprzęt odpowiadający innym rosyjskim operacjom hybrydowym.
- •Niemcy zamkną od 18 września rosyjskie konsulat w Bonn, wypowiedzą najem Rosyjskiego Domu w Berlinie, zaostrzą kontrole wjazdowe dla obywateli Rosji i zwiększą presję na rosyjską flotę-cień.
- •Rosja zaprzecza udziałowi w ataku, a jej urzędnicy nazywają niemieckie działania bezpodstawnymi i ostrzegają przed odwzajemnieniem.
- •UE przygotowuje nowy pakiet sankcji wymierzony w około 1600 osób i podmiotów powiązanych z rosyjskim przemysłem zbrojeniowym, z możliwymi środkami wobec sektora krypto, ale jego przyjęcie wymaga jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich.
- •21. pakiet sankcji UE, przyjęty 23 lipca, objął ponad 100 banków i podmiotów kryptowalutowych oraz ponad 40 tankowców floty-cienia, a także wprowadził po raz pierwszy możliwość zakazu usług kryptowalutowych w całym kraju trzecim — wymierzony w Białoruś.

Szefowie dyplomacji Unii Europejskiej wezwali rosyjskich wysłanników zaledwie dzień po tym, jak Niemcy oskarżyły Moskwę o zorganizowanie przeprowadzonego 4 sierpnia ataku dronem z ładunkiem wybuchowym na lotnisko Leipzig/Halle. Według doniesień ministrowie opracowują również nowy pakiet sankcji, którego przyjęcie — zgodnie z zasadami UE — wymaga jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich.
W rozmowie z dziennikarzami podczas spotkania w Wicklow w Irlandii szefowa dyplomacji UE Kaja Kallas oświadczyła, że incydent nosił "wszystkie znamiona terroryzmu sponsorowanego przez państwo".
1 września Niemcy ogłosiły, że za nieudanym atakiem stali rosyjscy agenci. Dron z przymocowanym ładunkiem wybuchowym odnaleziono w pobliżu pasa startowego i ukraińskiego samolotu cargo, zanim został rozbrojony przez saperów. Oskarżenie wpisuje się w szerszy wzorzec przypisywany Moskwie przez rządy europejskie: od 2022 roku służby w całej Europie wiązały Rosję z próbami sabotażu i podpaleń wymierzonymi w infrastrukturę, obiekty logistyczne i przedstawicieli władz.
Co Niemcy ustaliły w Lipsku
Lotnisko Leipzig/Halle od rosyjskiej inwazji w 2022 roku pełni funkcję europejskiej bazy dla ukraińskich samolotów transportowych Antonow. Z centrum cargo korzystają również NATO i niemiecka armia — jest to jedno z najruchliwszych lotniczych węzłów towarowych w Europie i ważny ośrodek logistyczny.
Niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul oświadczył, że konstrukcja drona, jego komponenty, materiały wybuchowe i technologia zapłonu odpowiadały sprzętowi wykorzystywanemu w innych rosyjskich operacjach hybrydowych. Określił wykonanie jako "profesjonalne", dodając, że świadczyło o wysokim poziomie umiejętności technicznych.
Przedstawiając planowane odpowiedzi Niemiec, Wadephul potwierdził, że od 18 września zostanie zamknięte rosyjskie konsulat w Bonn. Dodał, że Niemcy wypowiedzą najem Rosyjskiego Domu — berlińskiej instytucji kulturalnej, którą według podejrzeń urzędników służy jako narzędzie propagandy Kremla. Berlin zaostrzy również kontrole wjazdowe dla obywateli Rosji i zwiększy presję na rosyjską flotę-cień przewożącą ropę.
Moskwa odrzuca oskarżenia
Rosja zaprzeczyła, jakoby miała jakikolwiek udział w planowaniu ataku z 4 sierpnia. Rzecznik rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maria Zacharowa oświadczyła, że Berlin nie przedstawił dowodów i eskalował relacje pod "całkowicie wymyślonym" pretekstem.
Prezydent Władimir Putin nazwał niemieckie działania "poważnym błędem", który "wyraźnie sprzeciwia się interesom narodu niemieckiego", a wiceminister spraw zagranicznych Aleksandr Gruszko ostrzegł, że Moskwa "odpowie w sposób, jaki uznamy za konieczny, kiedy będziemy na to gotowi".
Przed najnowszymi wydarzeniami wokół incydentu na lotnisku Rosja — według doniesień — po cichu odesłała z Brukseli około 20 dyplomatów, aby spełnić narzucony przez UE limit 40 pracowników misji. Termin wyznaczyła Kallas w związku z tym, co określiła jako "nadużywanie władzy dyplomatycznej" przez Moskwę.
Gdzie w tym mieszczą się sankcje kryptowalutowe
Kallas oświadczyła, że ministrowie UE uzgodnili kontynuację prac nad środkami wymierzonymi w około 1600 osób i podmiotów powiązanych z rosyjskim przemysłem zbrojeniowym, z nadzieją na ich przyjęcie w przyszłym miesiącu.
Francuski minister Jean-Noël Barrot wezwał rosyjskiego wysłannika w Paryżu i opowiadał się za wpisywaniem na czarną listę kolejnych statków floty-cienia.
Rosyjskie kanały obrotu aktywami cyfrowymi to stały element tych działań. 21. pakiet sankcji UE, przyjęty 23 lipca, objął ponad 100 banków i podmiotów kryptowalutowych oraz ponad 40 tankowców floty-cienia, a także zamroził rosyjski cenowy limit na ropę na poziomie 44 dolarów.
Pakiet ten wprowadził ponadto po raz pierwszy możliwość zakazu usług kryptowalutowych w skali całego kraju trzeciego — wymierzony w Białoruś — po tym, jak objęta sankcjami giełda Garantex w ciągu kilku miesięcy odrodziła się jako niemal identyczny klon o nazwie Grinex. Ilustruje to, jak egzekwowanie sankcji wobec podmiotów krypto nie nadąża za ich rebrandingiem.
Rosyjska ustawa o "walucie cyfrowej", obowiązująca od 1 września, zalegalizowała kryptowaluty jako aktywo inwestycyjne. Dla Brukseli ma to istotne znaczenie, ponieważ czyni kryptowaluty narzędziem rozliczeń w handlu międzynarodowym, pomagającym rosyjskim firmom omijać restrykcje walutowe nałożone w związku z wojną w Ukrainie.
Nie wiadomo jeszcze, jakie kroki UE podejmie w kwestii kryptowalut w kontekście Rosji, ale nowy pakiet może objąć ten sektor.
O co Europa wciąż się spiera
Choć według Kallas istnieje "szeroka zgoda" co do zakazu wiz dla Rosjan walczących w Ukrainie i zaostrzenia ograniczeń dla turystów, inne środki wciąż nie zyskały jednomyślnego poparcia.
Jednym z nich jest trwająca od dawna inicjatywa wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego o wartości około 200 mld euro (235 mld dolarów). Belgia, gdzie spoczywa większość tych środków, obawia się odpowiedzialności prawnej i się sprzeciwia. Oskarżenie w sprawie Lipska może zwiększyć presję na niezdecydowane państwa, choć każda decyzja nadal wymaga zgody wszystkich 27 państw członkowskich.
Litewski minister Kestutis Budrys oświadczył, że Rosja "nie widzi kosztów politycznych" swojej kampanii hybrydowej, a sekretarz generalny NATO Mark Rutte zadeklarował "pełną solidarność" z Niemcami.