Najbliższe duże ulepszenie sieci Ethereum, Glamsterdam, może zmusić portfele i infrastrukturę transakcyjną do ponownego przemyślenia jednego z najdłużej obowiązujących założeń w tym blockchainie: stałego podstawowego kosztu transakcji wynoszącego 21 000 gazu. Stała ta została wpisana do protokołu podczas uruchomienia Ethereum w 2015 roku i przetrwała każdy kolejny hard fork, dlatego wiele narzędzi działających wyżej w łańcuchu zależności wciąż traktuje ją jako niezmienną.

Zmiana miałaby nastąpić poprzez EIP-2780 — propozycję zastąpienia stałej opłaty 21 000 gazu odrębnymi kosztami powiązanymi z zasobami faktycznie zużywanymi przez transakcję. Propozycja pozostaje rozpatrywana pod kątem włączenia do Glamsterdam, które Ethereum obecnie planuje na drugą połowę 2026 roku i które następuje po ulepszeniu Fusaka uruchomionym w grudniu 2025 roku. Podobnie jak niedawne ulepszenia, Glamsterdam bierze nazwę od pary miast — w tym przypadku Glasgow i Amsterdamu.

Dlaczego stała 21 000 gazu się zmienia

Zgodnie z obecnymi zasadami standardowy przelew ETH między istniejącymi kontami wymaga 21 000 gazu. Portfele, estymatory gazu i konstruktory transakcji od lat opierają swoją logikę na tej wartości.

EIP-2780 rozłożyłoby tę stałą na kilka składowych. Prosta transakcja o wartości zero mogłaby wymagać jedynie 15 000 gazu, podczas gdy przelew na własne konto mógłby spaść do 12 000. Zwykły przelew ETH na istniejące konto nadal jednak wyniósłby 21 000 gazu zgodnie z obecną wersją propozycji.

Większa zmiana dotyczy sytuacji, w której transakcja tworzy nowe konto. Obecnie zwykły przelew tworzący nowe konto już kosztuje dodatkowe 25 000 gazu ponad podstawowe 21 000. Zgodnie z propozycją takie przelewy podlegałyby natomiast osobnej opłacie za gaz stanowy, ponieważ Ethereum musi trwale zapisać nowe konto. Obecna specyfikacja przypisuje tej operacji około 183 600 gazu stanowego.

Składowa gazu stanowego łączy również EIP-2780 z jedną z najdłużej trwających debat inżynierskich w Ethereum: wzrostem stanu. Każde konto dodane do łańcucha powiększa zbiór danych, który pełne węzły muszą przechowywać i udostępniać w nieskończoność, a badacze od lat analizują rozwiązania takie jak statelessness i state expiry. Jawne pobieranie opłaty za pamięć wymuszaną przez transakcję na sieci nadaje tej kwestii konkretny mechanizm wyceny.

Nowe wyzwania w szacowaniu gazu dla portfeli

Propozycja ma znaczenie, ponieważ portfele nie mogłyby już traktować 21 000 jako uniwersalnego minimum dla ważności transakcji. EIP-2780 oddziela gaz wewnętrzny (intrinsic gas), który określa, czy transakcja może wejść do bloku, od opłat czasu wykonania, zależnych od stanu dotkniętego podczas wykonywania. To rozróżnienie może wymagać aktualizacji w portfelach, u dostawców RPC, w estymatorach gazu oraz w infrastrukturze abstrakcji konta.

Wpływ obejmuje również bundlery ERC-4337. W modelu gazu stanowego Ethereum aplikacje opierające się na gasleft do pomiaru kosztów operacji składowych mogą już nie uwzględniać dokładnie każdej opłaty.

Glamsterdam przewiduje także szersze zmiany, w tym listy dostępu na poziomie bloku (Block-Level Access Lists) i wyższe limity gazu bloku. Razem te zmiany mają uczynić Ethereum bardziej zdolnym do równoległego przetwarzania transakcji przy zachowaniu zrównoważonego wykorzystania zasobów sieci. Ostateczny zakres ulepszenia zostanie ustalony podczas spotkań All Core Devs Ethereum, gdzie zespoły klientów decydują, które propozycje zostaną uwzględnione, a następnie testują je na publicznych devnetach przed aktywacją w sieci głównej.

Dla zwykłych użytkowników przejście powinno pozostać w dużej mierze niezauważalne, jeśli oprogramowanie portfeli otrzyma niezbędne aktualizacje. Dla deweloperów natomiast znana zasada 21 000 gazu staje się coraz mniej pewnym założeniem, w miarę jak Ethereum przechodzi na bardziej szczegółowy model wyceny.