Europejski Bank Centralny realizuje dwie równoległe ścieżki przeniesienia euro na infrastrukturę blockchain: detaliczne euro cyfrowe dla społeczeństwa oraz tor hurtowy łączący banki i infrastrukturę rynkową z technologią rozproszonych rejestrów.

Zgodnie z planem EBC zamierza wprowadzić euro cyfrowe wspierające bezpieczne, wydajne i zintegrowane płatności cyfrowe oraz finanse tokenizowane – czyli zapisywanie aktywów finansowych, takich jak obligacje, w postaci cyfrowych tokenów na rozproszonych rejestrach – w całej Europie. Strategia dzieli się na detaliczne euro cyfrowe skierowane do zwykłych użytkowników oraz hurtowy tor finansów tokenizowanych obsługujący banki i infrastrukturę rynkową.

Pontes: tor hurtowy przychodzi pierwszy

Kluczowym elementem krótkoterminowego planu jest Pontes, platforma której start zaplanowano na 21 września 2026 r., a której zadaniem będzie rozliczanie transakcji na tokenizowanych aktywach w pieniądzu banku centralnego.

Pontes połączy istniejące usługi TARGET EBC – infrastrukturę rozliczeniową Eurosystemu dla płatności w pieniądzu banku centralnego – z szeregiem platform technologii rozproszonych rejestrów (DLT), czyli współdzielonych baz danych stanowiących podstawę aktywów opartych blockchainie. Oznacza to, że bank handlujący tokenizowaną obligacją na blockchainie będzie mógł rozliczyć stronę gotówkową transakcji w prawdziwym pieniądzu banku centralnego – będącym bezpośrednią wierzytelnością wobec samego banku centralnego – zamiast polegać na prywatnym substytucie euro.

Prezes EBC Christine Lagarde opisała platformę w wyraźnie bezpośredni sposób: „Euro cyfrowe udostępnione bankom”.

Wstępne włączenie 13 uczestników rynku, w tym Deutsche Bank i Santander, ma zostać zakończone do dnia startu platformy. EBC wykorzystuje również własny bilans: inwestycja banku w tokenizowane papiery wartościowe sektora publicznego strefy euro jest w toku, a jej rozliczenie odbywa się poprzez Pontes.

Appia i trzy modele pieniądza banku centralnego na blockchainie

Inicjatywa Appia, której celem jest utworzenie do 2028 r. zintegrowanego europejskiego ekosystemu finansów tokenizowanych, koncentruje się na standardach, interoperacyjności, zarządzaniu i współpracy między uczestnikami rynku.

Na początku października 2026 r. członkini Zarządu EBC Isabel Schnabel przedstawiła trzy modele techniczne wprowadzania pieniądza banku centralnego na platformy blockchain, z naciskiem na skalowalność i stabilność:

1. Bezpośrednia emisja tokenizowanych rezerw. Bank centralny umieszcza własny pieniądz natywnie na blockchainie.
2. Interoperacyjność z istniejącymi systemami rozliczeniowymi. Blockchainy łączą się z obecną infrastrukturą, zamiast ją zastępować – w przybliżeniu podejście Pontes.
3. Zabezpieczone tokeny rozliczeniowe emitowane przez prywatnych pośredników. Firmy prywatne emitują tokeny zabezpieczone pieniądzem banku centralnego, przy czym bank centralny pozostaje o krok dalej.

We wszystkich trzech modelach deklarowanym warunkiem brzegowym jest to samo: zachowanie stabilności systemu monetarnego.

Detaliczne euro cyfrowe wybiera wolniejszą drogę

Negocjacje trójlogowe – trójstronne rozmowy między Parlamentem Europejskim, Radą UE i Komisją Europejską, które godzą odmienne stanowiska dotyczące legislacji UE – nad ramami prawnymi euro cyfrowego rozpoczęły się w lipcu 2026 r., a ich zakończenie planowane jest do końca roku. Nabór wniosków o udział zamknięto 27 października 2026 r. dla handlowców oraz 9 listopada 2026 r. dla organizacji prywatnych.

Programy pilotażowe dla handlowców mają rozpocząć się w połowie 2027 r., a potencjalna pierwsza emisja euro cyfrowego przewidywana jest na 2029 r.

Co to oznacza

Dla banków Pontes stanowi sposób na eksperymentowanie z tokenizowanymi aktywami przy jednoczesnym rozliczaniu w pieniądzu banku centralnego. Z 13 uczestnikami wonymi na starcie – w tym Deutsche Bank i Santander – platforma rozpoczyna działanie z istotną siłą instytucjonalną.

Trzeci model Schnabel zasługuje na szczególną uwagę: zabezpieczone tokeny rozliczeniowe emitowane przez prywatnych pośredników pozostawiłyby przestrzeń dla firm prywatnych do prowadzenia instrumentów euro na blockchainie w ramach systemu banku centralnego.
Po stronie detalicznej harmonogram legislacyjny zależy od zakończenia negocjacji trójlogowych do końca 2026 r. Wszelkie opóźnienie odbije się na programach pilotażowych dla handlowców w połowie 2027 r. oraz potencjalnej emisji w 2029 r.

Do obserwacji należą: aktywność transakcyjna i włączanie nowych uczestników na Pontes po starcie 21 września 2026 r.; to, czy negocjacje trójlogowe zakończą się zgodnie z harmonogramem; oraz frekwencja i zaangażowanie w programach pilotażowych dla handlowców, które badania wskazują jako wskaźnik szerszej adopcji walut cyfrowych w finansach mainstremowych.