Europejski Bank Centralny powinien kontynuować prace nad cyfrowym euro, aby zapobiec fragmentacji europejskiego systemu płatności i zachować rolę pieniądza banku centralnego w coraz bardziej cyfrowych finansach — powiedział we wtorek członek Zarządu EBC Piero Cipollone.

Cipollone oświadczył, że Europa ryzykuje nadmierną zależność od zagranicznej infrastruktury płatniczej i osłabienie swojej suwerenności monetarnej, jeśli nie zapewni paneuropejskiej cyfrowej opcji płatniczej. To ostrzeżenie wpisuje się w długo obecny temat w europejskich kręgach politycznych, gdzie urzędnicy wielokrotnie wskazywali na zależność strefy euro od infrastruktury płatniczej i systemów kartowych należących do podmiotów spoza regionu przy codziennych transakcjach. Ostrzegł również, że finansowanie tokenizowane może rozwijać się w zamkniętych i niekompatybilnych platformach, co potencjalnie podważy „jednolitość” pieniądza — zasadę, że wszystkie formy waluty muszą pozostać wymiennie wymienialne po wartości nominalnej.

Proponowane przez EBC cyfrowe euro zapewniłoby wspólną infrastrukturę płatniczą dla transakcji w całej strefie euro, przy jednoczesnym umożliwieniu prywatnym dostawcom płatności budowania na niej usług. W przeciwieństwie do depozytów w bankach komercyjnych czy sald w prywatnych aplikacjach płatniczych, cyfrowe euro byłoby bezpośrednią wierzytelnością wobec banku centralnego — statusem, który dziś publiczność posiada jedynie w formie gotówki fizycznej.

Łagodzenie obaw o odpływ depozytów

Bank centralny stara się także rozwia obawy, że cyfrowe euro mogłoby osuszać depozyty banków komercyjnych, które opierają się na nich jako kluczowym źródle finansowania kredytów. Limity posiadania, które ograniczają ile cyfrowego euro użytkownicy mogą trzymać, są kluczowym elementem tego wysiłku i odzwierciedlają deklarowaną intencję projektową EBC, by cyfrowe euro pełniło funkcję środka płatniczego, a nie produktu oszczędnościowego. Analiza EBC obejmująca 2025 banków wykazała, że limity posiadania między 500 a 3000 euro miałyby ograniczony wpływ na płynność i finansowanie banków w normalnych warunkach.

Przy limicie 3000 euro EBC szacuje, że zagregowany wskaźnik pokrycia płynnością spadłby z 166% do 163% po wyłączeniu dopływów depozytów związanych ze spadającym użyciem gotówki. Wskaźnik stabilnego finansowania netto spadłby z 128% do 127%.

EBC szacuje, że szersza cyfryzacja mogłaby wygenerować 127 miliardów euro dodatkowych depozytów bankowych do 2034 roku, co bardziej niż zrekompensowałoby szacowane odpływy związane z cyfrowym euro w scenariuszu bazowym dla limitów posiadania do 3000 euro.

Harmonogram: pilotaż 2027 i cel uruchomienia w 2029

EBC nie zdecydował jeszcze, czy wprowadzić cyfrowe euro. Proces legislacyjny trwa — Komisja Europejska przedstawiła projekt legislacyjny dotyczący cyfrowego euro w czerwcu 2023 roku, który jest obecnie rozpatrywany przez Parlament Europejski i Radę UE — a bank centralny dąży do bycia gotowym do potencjalnego uruchomienia w 2029 roku, jeśli ustawodawstwo zostanie ukończone do końca 2026 roku. Los projektu zależy zatem od harmonogramu legislacyjnego.

12-miesięczny pilotaż cyfrowego euro ma się rozpocząć w drugiej połowie 2027 roku, z udziałem 36 wybranych dostawców usług płatniczych, którzy przetestują techniczną i operacyjną gotowość planowanej infrastruktury.

Szerszy impuls w kierunku finansów tokenizowanych

Cipollone wskazał także na szersze prace EBC nad finansami tokenizowanymi, w tym Pontes, które umożliwia rozliczanie tokenizowanych transakcji w pieniądzu banku centralnego, oraz Appia, planowane ramy łączące tokenizowany pieniądz banku centralnego, depozyty bankowe i inne regulowane aktywa. Rozliczenie w pieniądzu banku centralnego jest uważane w praktyce rynkowej za najbezpieczniejszą formę rozliczenia, ponieważ eliminuje ekspozycję na ryzyko kontrahenta banku komercyjnego. Obie inicjatywy stanowią część szerszych eksperymentów EBC z rozliczeniami on-chain tokenizowanych aktywów.

Według EBC szerszym celem jest utrzymanie pieniądza banku centralnego w centrum europejskiego systemu finansowego, przy jednoczesnym zapewnieniu firmom prywatnym infrastruktury do rozwoju i konkurowania w całym regionie.