Wyższe stopy depozytowe konsekwentnie spowalniają wzrost stablecoinów, a banki przycenają depozyty znacznie szybciej, gdy stopy polityki przekraczają 3% – wynika z badań opublikowanych przez Bank Rozliczeń Międzynarodowych (BIS). Badanie nie znajduje też dowodów na to, że stopy zwrotu w zdecentralizowanych finansach (DeFi) chroniły stablecoiny przed konkurencją depozytów, natomiast kwestia tego, kto może wypłacać posiadaczom stablecoinów zwrot, pozostaje nierozstrzygnięta.

BIS Working Paper 1382, opublikowany 13 października, autorstwa Rashada Ahmeda z Andersen Institute for Finance and Economics oraz Iñakiego Aldasoro z BIS, zaznacza, że jego poglądy niekoniecznie są poglądami BIS. Autorzy wykorzystali cotygodniowe dane z USA od stycznia 2019 do czerwca 2025, okres, w którym kapitalizacja rynkowa stablecoinów wzrosła z poniżej 5 miliardów dolarów do ponad 220 miliardów dolarów.

Co wykazało badanie

Przy średnim dziesięciotygodniowym wzroście stablecoinów wynoszącym 15% wzrost średniej krajowej sześciu stóp depozytów bez terminu zapadalności o jeden punkt bazowy w ciągu jednego tygodnia przewiduje około 3 punkty procentowe niższy wzrost, czyli około 12%. Autorzy twierdzą, że ta wartość jest zaniżona, ponieważ banki podnoszą stopy, gdy stablecoiny odpływają środków. Po skorygowaniu o to za pomocą zmiennej instrumentalnej efekt jest około trzykrotnie większy: około 9 punktów, czyli wzrost o około 6%.

Punkt bazowy to 0,01 punktu procentowego, ale w skali jednego tygodnia to duży ruch: około 1,2 odchylenia standardowego cotygodniowej serii z badania. Przy niższym szacunku wzrost o jedno odchylenie standardowe obniża dziesięciotygodniowy wzrost o około 3,75 punktu. Pełny cykl wzrostu wynosi 20% w dziesięć tygodni, zgodnie z badaniem.

Wzrost zwalnia, ale się nie odwraca. Aby zniwelować średni wzrost przy niższym szacunku, wymagany byłby wzrost pięć punktów bazowych w ciągu jednego tygodnia – zdarzenie sześciu odchyleń standardowych. W cyklu zaostrzania polityki w latach 2022–23 kapitalizacja rynkowa stablecoinów faktycznie spadła o około 30%, co autorzy tłumaczą kumulowaniem się przyceny depozytów wraz z innymi presjami, w tym podwyżkami Fed i upadkami Terra oraz FTX.

Badanie wskazuje na własne ograniczenia. Wykorzystuje dane zagregowane, więc „nie pozwala ustalić, którzy posiadacze dokonują substytucji” ani które banki tracą środki. Obejmuje jeden okres wysokich stóp. Jego statystyka testowa 9,78 nieznacznie odbiega poniżej konwencjonalnego progu 10, co sugeruje pewną słabość. A stablecoiny w próbie nie płaciły posiadaczom żadnych odsetek.

Dlaczego 3% ma znaczenie i dlaczego teraz

Kluczowym elementem pracy jest załamanie w sposobie, w jaki banki wyceniają depozyty. Poniżej około 3% stopy funduszy federalnych stopy depozytowe ledwo reagują na zmiany polityki. Powyżej niej banki przycenają agresywniej, gdyż alternatywy dla depozytów stają się dla deponentów bardziej widoczne. Stopy obligacji skarbowych, przeciwnie, podążają za stopą funduszy federalnych w linii prostej, więc załamanie dotyczy specyficznie depozytów. Próg przyjęty przez autorów to 3,125%, środek przedziału docelowego 3,00–3,25%.

Fed podniósł stopy we wrześniu, pierwszej podwyżce od trzech lat, do przedziału docelowego 3,75%–4,00%, ponownie powyżej tej linii. Transmisja jest zwykle słaba: badanie przywołuje szacunki, że tylko 6%–8% zmian stopy funduszy federalnych dociera do depozytów a vista. W próbie średnia stopa depozytowa wynosiła 0,26%, podczas gdy trzymiesięczne bony skarbowe przynosiły średnio 2,64%.

To, co oszczędzający może zarobić w październiku 2026, wyznaczają średnie i najwyższe stopy FDIC raportowane przez Fortune oraz średnie kont oszczędnościowych o wysokim oprocentowaniu i lokat od Curinos za pośrednictwem Experian.

Banki już to robiły

Majowa nota Fed o bankach i stablecoinach wskazuje na precedens. Banki „wiedziały, jak konkurować z funduszami rynku pieniężnego – podnieść stopy depozytowe”, zaznacza nota, ale regulacje ograniczały, ile mogły płacić, dopóki Kongres nie zmienił zasad. Nota dodaje, że banki lobbowali za ograniczeniem odsetek od stablecoinów i podobnych substytutów stopy zwrotu.

• 1982 — fundusze rynku pieniężnego. Konkurent: fundusze rynku pieniężnego, około 220 miliardów dolarów na koniec roku, roughly 15% depozytów bankowych. Przeszkoda: stopy oszczędnościowe ograniczone do 5,25%. Rozwiązanie: rachunki depozytowe rynku pieniężnego, dopuszczone w grudniu. Wynik: ponad 300 miliardów dolarów w trzy miesiące.
• 2026 — stablecoiny. Konkurent: salda stablecoinów gotowe do płatności, z giełdami wypłacającymi stopę zwrotu. Przeszkoda: wyrównanie stóp kosztuje marżę. Rozwiązanie: wciąż otwarte, w tym kwestia, czy platformy mogą płaci nagrody w stablecoinach. Wynik dotychczas: wolniejszy wzrost, gdy stopy depozytowe rosną.

Ile bank kosztuje wyższa stopa

Tanie depozyty finansują kredyty i papiery wartościowe banku, więc płacenie więcej utrzymuje je, ale zawęża marżę. Przy 1 miliardzie dolarów depozytów różnica między średnią krajową 0,37% a najwyższą stopą online 4,50% to około 41 milionów dolarów rocznie: 45 milionów wobec 3,7 miliona, bez zmian sald. Przy 10 000 dolarów to 450 dolarów wobec 37 dolarów. To ilustracja, a nie szacunek, co którykolwiek bank zapłaciłby lub zachował.

Przycenanie każdego konta może też płacić klientom, którzy i tak zostaliby. Dotyczy tego test progowy z badania: gdy stopy na kontach uprzywilejowanych od 25 000 dolarów wzrastają względem małych kont oszczędnościowych, kapitalizacja rynkowa stablecoinów spada o około 0,7% w dziesięć tygodni. Efekt jest znacznie mniejszy, bo test obejmuje tylko część przyceny, ale wskazuje ten sam kierunek. Pojawia się też w stopach lokat terminowych (−2,2% przy niższym szacunku, −15,5% po korekcie), co autorzy wskazują jako istotne dla banków wspólnotowych opierających się na depozytach terminowych. Nota Fed mówi, że banki już reagują bardziej ukierunkowanymi strategiami stóp.

Kto przenosi środki i czego stopy zwrotu nie zmieniają

Stablecoiny nie reagują jednakowo. W dziesięć tygodni, przy niższym szacunku, po wzroście stopy depozytowej o jeden punkt bazowy następuje około 5% niższy wzrost USDC i około 2% niższy USDT. Autorzy wiążą USDC z amerykańskimi użytkownikami instytucjonalnymi i DeFi, którzy częściej przenoszą się między depozytami a tokenami, a USDT z działalnością offshore i gospodarkami rozwijającymi się.

Częsty zarzut mówi, że stopy zwrotu z giełd i DeFi czynią stopy bankowe niewłaściwym punktem odniesienia. Badanie kontroluje stopy DeFi i znajduje niewiele dowodów, że chroniły one stablecoiny. Salda pożyczone przez protokoły DeFi również spadły, gdy stopy depozytowe rosły, choć nieprecyzyjnie, a pożyczano w ogóle tylko niewielką część: mediana 12,8% USDC i 4,1% USDT.

Stopy zwrotu dla użytkowników pochodzą zwykle z giełd, ponieważ bezpośrednie wypłaty odsetek przez emitentów są zakazane w większości jurysdykcji – zauważa czerwcowy biuletyn BIS. Opisuje dwa modele. Stopa zwrotu USDC na Coinbase podąża za stopą polityki, ponieważ przekazuje dochód z rezerw. Stopa zwrotu USDT na Binance przekroczyła 20% w 2024, gdy popyt na pożyczki podniósł stopę pożyczkową do 40–50%. Ten zwrot może też wynagradzać ryzyko kontrahenta: salda klientów mogą finansować własną działalność giełdy, jak pokazał upade FTX.

Dokąd płyną pieniądze

Pieniądze, które opuszczają jeden bank, mogą wrócić do innego. Nota Fed wyjaśnia, że emitent może trzymać rezerwy jako depozyty bankowe albo kupować bony skarbowe od dealerów, którzy deponują wpływy, więc stablecoiny mogą zmieniać bardziej to, kto posiada depozyty, niż ile ich istnieje. Badanie podkreśla, że nie pokazuje, by wzrost stablecoinów kurczył łączne depozyty ani kredyty.

Bank, który traci klienta, niekoniecznie jest tym, który odzyskuje pieniądze, a struktura się zmienia: depozyty detaliczne i komercyjne mogą być zastępowane większymi saldami hurtowymi od emitentów stablecoinów, co – jak mówi nota – ma konsekwencje dla stabilności finansowania i zarządzania płynnością.

Banki budują też produkty. We wrześniowym badaniu Fed z 2025 około połowa dużych banków planowała priorytetowo traktować emisję tokenizowanych depozytów, a około 40% zgłaszało plany przechowywania aktywów rezerwowych dla emitentów stablecoinów. Przykładem jest presja Citi na tokenizowane depozyty dla płatności korporacyjnych.

Kto może płacić

Badanie kończy się na regulacjach. Jeśli stablecoiny zaczną być postrzegane jako cyfrowa gotówka, piszą autorzy, adopcja jest wrażliwa na to, ile banki płacą deponentom, więc banki zachowują pewien wpływ na jej tempo. Wymieniają dwie dźwignie dla regulatorów: wymóg, by emitenci trzymali część rezerw w depozytach bankowych, co wspiera płynność, ale koncentruje nieubezpieczone depozyty w kilku bankach, oraz decyzję, czy emitenci mogą płacić posiadaczom.

Obecna walka toczy się o nagrody platformowe. Banki wspólnotowe sprzeciwiły się nagrodom w stablecoinach w sporze, który pomógł pogrzebać ustawę CLARITY Act w Senacie 15 września – jak donosi AMINA w sporze, który pomógł odrzucić CLARITY Act w Senacie 15 września – a Senat nie rozstrzygnął tej kwestii.

Przed przeniesieniem środków oszczędzający mogą chcieć zapytać:

• Skąd pochodzi stopa zwrotu: z dochodu z rezerw czy z działalności giełdowej?
• Czy dostawca może pożyczać Twoje saldo, jak mogą giełdy?
• Czy to depozyt bankowy, ubezpieczony do 250 000 dolarów na instytucję?
• Czy potrzebujesz tokenów do płatności lub handlu, czy leżą bezczynnie?

Ten artykuł ma wyłącznie cel informacyjny i nie stanowi porady finansowej ani inwestycyjnej. Szacunki badawcze opisują historyczne zależności i nie gwarantują przyszłych wyników.