Światowe ceny pszenicy osiągnęły rekordowe poziomy, ponieważ nasilające się napięcia na Morzu Czarnym skłaniają kupujących do poszukiwania alternatywnych źródeł supply w celu zrekompensowania zakłóceń dostaw z Rosji i Ukrainy. Rosja i Ukraina łącznie odpowiadają zazwyczaj za około jedną czwartą lub więcej globalnego eksportu pszenicy, dlatego powtarzające się ataki zakłócające eksport morski z regionu — wstrzymujące dostawy i pogłębiające lukę w globalnych podażach — mają tak duży wpływ na ceny światowe.

Platts, część S&P Global Energy, wycenił Milling Wheat Marker (MWM) na 214 USD/t 1 września, przy niskim popycie FOB i ostrożności statków operujących z portów głębokowodnych. Alternatywne źródła, takie jak australijskie APW, notowane są z premią 98 USD/t do MWM, a cena CWRS FOB Vancouver wynosi 117 USD/t premii na 1 września — poziomy szczytowe ostatnio widziane w 2023 r.

Uczestnicy rynku stwierdzili, że jeśli ograniczenia eksportowe utrzymają się do końca roku, rosyjskie dostawy pszenicy mogą spaść poniżej 40 mln ton, a eksport pszenicy z Ukrainy może wynieść około 10 mln ton.

Australijska pszenica na rekordowym poziomie

Ceny pszenicy australijskiej wzrosły w obliczu braku dostaw znad Morza Czarnego do tradycyjnych kierunków, takich jak Azja Południowo-Wschodnia i Bangladesz, przy czym ten drugi znajduje się obecnie w zwykle szczytowym okresie importowym. Premia za pszenicę australijską odzwierciedla nie tylko lukę podażową, ale także przewagę frachtową na rynkach azjatyckich, gdzie konkuruje ona najbardziej bezpośrednio z dostawami znad Morza Czarnego.

Wycena Platts dla Australian Standard White bez gwarancji białka (ASW1) wzrosła o 35 USD/t, do 301 USD/t FOB Kwinana 1 września od czasu nasilenia ataków dronów na statki i infrastrukturę portową na Morzu Czarnym 6 lipca — najwyższa cena od 7 marca 2023 r. Tymczasem Australian Premium White (APW) wzrosła o 40 USD/t w tym samym okresie, osiągając 312 USD/t FOB Kwinana 1 września, najwyższy poziom wyceny od 29 marca 2023 r.

Większość kupujących z Azji Południowo-Wschodniej przeszła na krótkoterminowe dostawy pszenicy kontenerowej z Australii we wrześniu i październiku. Według handlującego pszenicą z Singapuru istotny popyt utrzymuje się na dostawy od listopada wzwyż, co stabilizuje spread cenowy między starym a nowym zbożem.

Ponieważ australijskie zbiory pszenicy przypadają na wiosnę i lato (od września do lutego), sprzedaż rolników jest powolna. „Myślę, że nikt tak naprawdę nie chce sprzedawać, ponieważ wszyscy wierzą, że rynek będzie dalej rósł. Azja Południowo-Wschodnia ma już pokryte dostawy na listopad/grudzień i będzie czekać na dalsze informacje o zbiorach", powiedział przedstawiciel młyna z siedzibą w Singapurze. Przebieg zbiorów przesądzi, ile nowej australijskiej podaży będzie dostępne, by zastąpić brakujące ładunki znad Morza Czarnego.

Niepewność przesuwa popyt do Ameryki Północnej

Zakłócenia przesuwają także ognisko popytu na Amerykę Północną. Kanadyjscy i amerykańscy uczestnicy rynku spodziewają się potencjalnych dodatkowych zakupów do rejonu Pacific Northwest (PNW) i Vancouver, choć ograniczona dostępna zdolność eksportowa i wysokie ceny zawężają potencjał wzrostu.

„Zgadzam się, że sytuacja na Morzu Czarnym rozwija się w czasie rzeczywistym", powiedział jeden z kanadyjskich handlowców. „Przypuszczam, że PNW przejmie część biznesu na pszenicę o niskiej i średniej zawartości białka, a Vancouver — biznes na wysokobiałkową".

Platts wycenił pszenicę CWRS 13,5% FOB Vancouver na 331,34 USD/t 1 września — najwyższą cenę od sierpnia 2023 r.

Kanada wchodzi w nowy rok marketingowy z silnym programem eksportowym. Agriculture and Agri-Food Canada oszacowało eksport pszenicy w sezonie 2025-26, z wyłączeniem pszenicy durum, na prawie 24 mln ton — o 2% więcej rok do roku i najwyżej w historii — z prognozą 23,45 mln ton na sezon 2026-27. Kluczowymi kierunkami są Indonezja, Chiny, Japonia i USA. Rekordowy kanadyjski program eksportowy czyni Vancouver kluczowym substytucyjnym źródłem pszenicy wysokobiałkowej, której dostawy znad Morza Czarnego zazwyczaj nie mogą zastąpić.

W ostatnich tygodniach pojawiły się szersze oznaki popytu, w tym zainteresowanie ze strony Tajwanu i Chin, zakupy japońskiego MAFF, popyt z Bangladeszu oraz pewne zainteresowanie europejskie, powiedzieli handlowcy.

Jednak dodatkowe możliwości eksportu w najbliższym terminie pozostają ograniczone przepustowością: według handlowców październik jest regularnie pełny lub niemal pełny, a jeden z uczestników rynku stwierdził, że sprzedający utrzymywali swój basis pomimo wzrostu na rynku terminowym.

„Popyt na tych poziomach jest naprawdę cichy", powiedział handlowiec, dodając, że azjatyccy kupujący pozostają w tyle i „kupujący są niechętni do działania na tych poziomach".

Wobec rosnącej niepewności co do eksportu znad Morza Czarnego handlowcy będą obserwować, jak długo alternatywne dostawy — zwłaszcza z Australii i Ameryki Północnej — zdołają powstrzymywać globalne niedobory. Kluczowymi sygnałami na przyszłość będą tempo dostaw znad Morza Czarnego do końca roku, wielkość australijskich zbiorów oraz dostępna zdolność eksportowa portów PNW i Vancouver.

Źródło: Platts