Japonia odnotowała najsilniejszy od końca lat 90. nominalny wzrost płac, a jej gospodarka rozwija się szybciej, niż wcześniej szacowano. Dla kraju, który przez dekady walczył z deflacją wszystkimi dostępnymi narzędziami banku centralnego, ta kombinacja danych oznacza znaczący punkt zwrotny.

Rynki swapowe wyceniają obecnie około 98% prawdopodobieństwa, że Bank Japonii (BoJ) podniesie stopę polityczną o 25 punktów bazowych do 1,25% na posiedzeniu w dniach 17–18 września. Jeśli do tego dojdzie, będzie to najwyższa stopa polityczna w Japonii od połowy lat 90., kontynuacja cyklu zacieśniania, który już w czerwcu podniósł stopy do 1%. Cykl zacieśniania rozpoczął się w marcu 2024 roku, kiedy BoJ zakończył osiem lat ujemnych stóp procentowych i porzucił mechanizm kontroli krzywej dochodowości, co stanowiło pierwszą podwyżkę stóp od 2007 roku.

Liczby stojące za tą pewnością

Dwa kluczowe zestawy danych opublikowane 8 września wzmocniły argumenty za dalszym zacieśnianiem.

Po pierwsze, Biuro Gabinetu zrewidowało w górę wzrost PKB w drugim kwartale do 1,4% w ujęciu rocznym z początkowego szacunku 1,1%. W ujęciu kwartalnym wzrost wyniósł 0,4%, a nie wcześniej raportowane 0,3%. Rewizję napędziła częściowo mniejsza niż oczekiwano spodziewana spadkowa korekta wydatków inwestycyjnych, które wyniosły minus 0,9% zamiast wcześniejszego odczytu minus 1,2%. Eksport netto przyczynił się również 0,5 punktu procentowego do ogólnego wzrostu.

Po drugie, Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej poinformowało, że realne płace wzrosły w lipcu o 2,4% rok do roku. Był to największy wzrost od maja 2021 roku i siódmy z rzędu miesiąc wzrostów. Nominalne wynagrodzenia gotówkowe wzrosły o 4,7% rok do roku — najszybsze tempo od stycznia 1997 roku.

Dlaczego płace mają tu większe znaczenie niż PKB

W tym roku wiosenne negocjacje płacowe shunto przyniosły średnie podwyżki przekraczające 5% w dużych firmach — trzeci rok z rzędu.

Prywatna konsumpcja pozostała jednak w drugim kwartale płaska, co stanowi słaby punkt w danych. Płace rosną, ale konsumenci jeszcze nie wydają więcej. Częściowe wyjaśnienie tkwi w tym, że realne dochody dopiero od niedawna rosną, po długim okresie, w którym inflacja wyprzedzała wynagrodzenia. To, czy wydatki gospodarstw domowych zaczną nadążać za dochodami, będzie kluczowym sygnałem dla BoJ przy ocenie tempa dalszego zacieśniania, a kolejne miesięczne dane o konsumpcji i inflacji pomogą doprecyzować obraz.

Szersza zmiana po dekadach tanich pieniędzy

Po podniesieniu stóp do 1% w czerwcu — poziomu niespotykanego od 1995 roku — BoJ jest obecnie gotowy pójść dalej.

Kilka sił wzmacnia tło inflacyjne. Słabszy jen podrożył import, zwłaszcza surowce energetyczne, a napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie wywarły presję wzrostową na koszty ropy i gazu.

Dla rynków globalnych bardziej jastrzębi BoJ ma istotne znaczenie. Japonia była największym wierzycielem świata, a jej inwestorzy instytucjonalni posiadają ogromne portfele zagranicznych obligacji. Gdy krajowe rentowności rosną, zachęta do repatriacji kapitału się wzmacnia. Kiedy BoJ ostatni raz zaskoczył rynki zmianą polityki — pod koniec 2022 roku, poszerzając pasmo kontroli krzywej dochodowości — efekki były odczuwalne na rynkach amerykańskich obligacji skarbowych i globalnych parach walutowych w ciągu kilku godzin.

Różnica stóp procentowych między Japonią a Stanami Zjednoczonymi będzie się dalej zawężać — dynamika, która w tym roku już przyczyniła się do okresowego odwracania transakcji carry trade na jenie.