Azjacka zielona transformacja staje się pragmatyczna, gdy pierwszeństwo zyskuje bezpieczeństwo energetyczne — twierdzi szef zrównoważonych finansów Moody's
Najważniejsze informacje
- •Szoki geopolityczne, w tym wojna na Ukrainie z 2022 roku i tegoroczne zamknięcie Cieśniny Ormuz po amerykańskich atakach na Iran, ujawniły zależność Azji od dostaw energii z Bliskiego Wschodu.
- •Japonia ogłosiła plany budowy maksymalnie pięciu reaktorów jądrowych w latach 40. XXI wieku i kolejnych 14 w latach 50., a Singapur przeznaczył 800 mln dolarów singapurskich na badania niskoemisyjne, dążąc do emisji 45–50 mln ton CO2 do 2035 roku.
- •Chiny, Japonia, Korea Południowa i Indonezja zwiększyły od 2020 roku moce węglowe mimo deklaracji dekarbonizacyjnych, a Filipiny planują podnieść produkcję z węgla po ogłoszeniu krajowego kryzysu energetycznego.
- •Unijny mechanizm granicznej korekty cenowej węglowych, obowiązujący od stycznia, wymaga od azjackich eksporterów stali, aluminium i cementu raportowania emisyjności węglowej w celu dostępu do rynku UE.
- •ONZ ogłosiła, że światowi nie udało się ograniczyć ocieplenia do 1,5 stopnia Celsjusza, a rekordowa pora monsunowa w zeszłym roku napędza większe inwestycje w odporność klimatyczną w niedostatecznie ubezpieczonych częściach Azji.

„Erozja multilateralizmu” przemodelowuje azjacką agendę zrównoważonego rozwoju, ponieważ rządy w regionie przedkładają bezpieczeństwo energetyczne i odporność łańcuchów dostaw nad to, co Rahul Ghosh, globalny szef zrównoważonych finansów i rynków wschodzących w Moody's Ratings, nazywa „graniem na pokaz”.
„Dziesięć lat temu świat zacieśniał współpracę wokół spójnych polityk klimatycznych, a teraz zaczynamy dostrzegać pewne rozbieżności” — mówi Ghosh. Kraje wybierają natomiast to, co określa mianem „pragmatycznej transformacji” — równoważącej zrównoważony rozwój z bezpieczeństwem energetycznym i przystępnością ekonomiczną, zazwyczaj poprzez utrzymanie tradycyjnych paliw kopalnych w miksie energetycznym.
Za większością tej ponownej oceny zielonej transformacji stoją konflikty geopolityczne. Rosyjska inwazja na Ukrainę w 2022 roku wywindowała ceny paliw, wywołując kryzys energetyczny w dużej części świata rozwijającego się. Niedawno lutowe amerykańskie ataki na Iran i wynikające z nich zamknięcie Cieśniny Ormuz ograniczyły azjackie dostawy ropy i gazu, uświadamiając rządom regionu, jak bardzo zależą one od energii z niestabilnego Bliskiego Wschodu. Cieśnina Ormuz to jeden z najważniejszych na świecie węzłów przesyłu ropy, przez który przepływa znaczna część globalnie handlowanej ropy naftowej — dlatego jej zamknięcie tak szybko odbiło się na azjackich łańcuchach dostaw.
W odpowiedzi rządy azjackie sięgają po szereg rozwiązań, aby ograniczyć zależność od bliskowschodniej energii: intensyfikują inwestycje w odnawialne źródła energii i energetykę jądrową, szukają alternatywnych dostawców ropy i gazu — takich jak USA — oraz, co najbardziej niepokojące, wracają do produkcji energii z węgla. Stawka dla globalnych celów klimatycznych jest wysoka: Azja odpowiada za większość światowych emisji dwutlenku węgla związanych z energią, więc tempo i kierunek jej transformacji w dużej mierze przesądzą o tym, czy globalne cele zostaną osiągnięte.
25 sierpnia Japonia przedstawiła szczegółowe plany przyspieszenia zielonej transformacji, obejmujące budowę maksymalnie pięciu reaktorów jądrowych w latach 40. XXI wieku i kolejnych 14 w latach 50. „Rząd Japonii podejmuje obecnie różne działania, dokładając wszelkich starań, aby zapewnić stabilne dostawy energii i kluczowych towarów, chroniąc życie i utrzymanie obywateli Japonii” — oświadczyła w kwietniu, na konferencji prasowej, premier Sanae Takaichi. „Niedobory paliw i zakłócenia łańcuchów dostaw w Azji… skutkują poważnymi negatywnymi skutkami społecznymi i gospodarczymi dla Japonii”.
Singapur zadeklarował 800 milionów dolarów singapurskich (631 mln USD) na wsparcie badań nad niskoemisyjną produkcją energii i technologiami dekarbonizacyjnymi, w celu ograniczenia krajowych emisji gazów cieplarnianych do poziomu od 45 do 50 milionów ton CO2 do 2035 roku. „Znacznie zwiększamy inwestycje w obiecujące rozwiązania mające ograniczyć emisje z sektora energetycznego i przemysłu, a jednocześnie zapewniamy niezawodny i odporny system energetyczny” — powiedział 2 marca podczas posiedzenia parlamentu Tan See Leng, singapurski minister odpowiedzialny za energię, naukę i technologię.
Jednocześnie niektóre kraje Azji pogłębiają zależność od paliw kopalnych. Według Institute for Energy Economics and Financial Analysis Chiny, Japonia, Korea Południowa i Indonezja zwiększyły od 2020 roku moce węglowe, mimo deklaracji dekarbonizacyjnych. W marcu, gdy Filipiny ogłosiły krajowy kryzys energetyczny, szefowa ministerstwa energii Sharon Garin oświadczyła, że kraj planuje zwiększyć produkcję elektrowni węglowych, aby utrzymać niskie koszty energii.
„Czy to w Australii, Singapurze czy Hongkongu, widzimy większe niż w Europie skupienie na zabezpieczaniu aktywów i działań transformacyjnych” — mówi Ghosh. „To odzwierciedlenie wyzwań dekarbonizacyjnych, przed którymi stoi Azja. To region dynamicznego wzrostu dochodów, co historycznie przekłada się na wyższe emisje… Azja musi więc znaleźć sposób, jak sprostać rosnącemu popytowi na pojazdy i klimatyzację, zachowując jednocześnie standardy efektywności energetycznej”.
Bogatsze społeczeństwa przeciwnie — agresywniej realizują zobowiązania netto-zero. Mechanizm granicznej korekty cenowej węglowych (CBAM) Unii Europejskiej, który nakłada koszty na importowane towary o dużej emisyjności węglowej, wszedł w życie w styczniu. Mechanizm ma bezpośrednie znaczenie dla azjackich eksporterów towarów takich jak stal, aluminium i cement, którzy muszą teraz raportować emisyjność węglową swojej produkcji, aby sprzedawać na rynku UE — presja compliance'owa, która działa w przeciwnym kierunku niż regionowy powrót do węgla.
Inny globalny trend — zmiana klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe — skłania inwestorów publicznych i prywatnych do kierowania większych kapitałów ku adaptacji klimatycznej i odporności. Kategoria ta obejmuje projekty takie jak wrota przeciwpowodziowe i zapory, inteligentne czujniki i systemy wczesnego ostrzegania przed katastrofami klimatycznymi oraz uprawy odporne na suszę.
„Spośród ekstremalnych zjawisk pogodowych następnych dziesięciu lat wiele jest już przesądzonych przez wcześniejsze emisje” — wyjaśnia Ghosh. W środę Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła, że światowi nie udało się ograniczyć globalnego ocieplenia do 1,5 stopnia Celsjusza ponad poziom sprzed epoki przemysłowej, mimo postępów w technologiach energetyki wiatrowej i słonecznej od momentu ratyfikacji porozumienia paryskiego w 2016 roku.
Podniosła pilność inwestycji w odporność klimatyczną także rekordowa w zeszłym roku pora monsunowa. „Rozległe obszary Azji, w tym części Indii, Chin i Azji Południowo-Wschodniej, są niedostatecznie ubezpieczone na wypadek klęsk żywiołowych” — mówi Ghosh. „To jeden z powodów, dla których w tym regionie przykłada się większą wagę do budowania odporności klimatycznej”.
Nawet jeśli wydaje się, że kraje cofają się w niektórych elementach zrównoważonego rozwoju — i coraz częściej działają osobno, a nie wspólnie — Ghosh wciąż uważa, że region zmierza we właściwym kierunku. „Proces od początku miał być nieliniowy” — mówi, dodając jednak, że „wraz z upływem czasu wciąż przechodzimy od bardziej węglowego do mniej węglowego systemu gospodarczego”.
Artykuł ukazał się pierwotnie na Fortune.com.