Jutro przypada 81. rocznica zakończenia II wojny światowej (WW2). 2 września 1945 r. Japonia podpisała oficjalną kapitulację wobec Aliantów, po tym jak Niemcy poddały się w maju tego samego roku. 81 lat bez wojny światowej to powód do świętowania ludzkiej racjonalności. Ten okres — najdłuższy we współczesnej historii bez bezpośredniej wojny między wielkimi mocarstwami — zbiegł się z budową instytucji takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych, system z Bretton Woods, a później Światowa Organizacja Handlu, czyli ram mających kierować rywalizację ku handlowi, a nie konfliktowi zbrojnemu, nawet jeśli era nuklearna podniosła koszt wojny między mocarstwami do bezprecedensowego poziomu.

Mimo to konflikty trwają: wojny między sąsiadami, takie jak Rosja kontra Ukraina i kraje NATO, Izrael kontra libański Hezbollah i Gaza w Palestynie, Arabia Saudyjska kontra Hutii w Jemenie oraz duża wojna między USA a Iranem. W niektórych krajach nadal toczą się wojny domowe, a gdzie indziej trwają przygotowania wojenne, między innymi w relacjach Chiny kontra Tajwan oraz Japonia i Filipiny kontra Chiny.

W tym tekście autor analizuje poprawę rozwoju człowieka po WW2 oraz wynikający z niej dobrobyt gospodarczy i energetyczny. Do opisu wielkości PKB od XIX wieku wykorzystuje Maddison Project, stworzony przez Angusa Maddisona oraz młodszych pracowników naukowych Uniwersytetu w Groningen w Niderlandach. Baza danych obejmuje wielkość PKB w wartościach z 1990 r. w międzynarodowych dolarach Geary'ego-Khamisa (G-K) do 2008 r.; dla 2025 r. użyto danych IMF.

Poniższe liczby pokazują następujące wnioski.

Po pierwsze, powszechna narracja, że Filipiny były po WW2 „drugą największą (lub najbogatszą)” gospodarką w Azji po Japonii, jest błędna. W 1950 r. Chiny, Indie i Indonezja miały większe gospodarki niż Filipiny.

Po drugie, w 1950 r. gospodarka Chin była zaledwie jedną szóstą gospodarki USA, a w 1985 r. jedną trzecią. W 2025 r., w wartościach parytetu siły nabywczej (PPP), gospodarka Chin była 1,4 razy większa niż gospodarka USA.

Po trzecie, Niemcy i Włochy, najeźdźcy Europy w WW2, doświadczyły kurczenia się gospodarki w czasie wojny i po niej — Niemcy z 377 mld USD w 1940 r. do 302 mld USD w 1945 r. i 265 mld USD w 1950 r., a Włochy z 155 mld USD w 1940 r. do 87 mld USD w 1945 r. i 165 mld USD w 1950 r.

Po czwarte, Japonia, najeźdźca Azji w WW2, doświadczyła jeszcze głębszego spadku gospodarczego — z 210 mld USD w 1940 r. do zaledwie 103 mld USD w 1945 r., po czym odbiła do 161 mld USD w 1950 r.

Po piąte, węgiel był paliwem industrializacji na Zachodzie aż do lat 80., zwłaszcza dla ZSRR/Rosji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, USA i Kanady.

Po szóste, Azja z opóźnieniem wykorzystała węgiel do industrializacji, przyspieszając jego użycie dopiero od lat 80. Zużycie węgla przez Chiny w 2025 r. wynoszące 92 239 petadżuli (PJ) jest sześć razy większe niż łączne zużycie węgla wszystkich krajów G7, które wynosi 15 123 PJ. Japonia jest jedynym krajem G7, który dostrzega wartość węgla w utrzymaniu industrializacji i zwiększa jego zużycie do dziś (zob. Tabela 1).

Po siódme, w eksporcie towarów z lat 1965–1985 eksport USA był osiem do dziewięciu razy większy niż Chin. W 2025 r. eksport Chin był 1,7 razy większy niż eksport USA. Jest to spójne z trendem wzrostu wielkości PKB obu krajów, o którym mowa w punkcie nr 2.

Po ósme, wzrost eksportu w latach 1965–2025, czyli przez 60 lat, był największy w Wietnamie — 22 520 razy, w Korei Południowej — 4 100 razy oraz w Chinach i na Tajwanie — ponad 1 400 razy.

Po dziewiąte, w ekspansji wielkości PKB w ciągu ostatnich 60 lat największe mnożniki, powyżej 46 razy, odnotowano w całej Azji z wyjątkiem Japonii i Filipin. Wśród dużych gospodarek obu Ameryk i Europy żadna nie wzrosła bardziej niż 26 razy.

Po dziesiąte, kraje o wysokim zużyciu węgla odnotowały też wysoką ekspansję PKB i eksportu: Chiny, Indie, Korea Południowa, Tajwan, Indonezja, Malezja i Wietnam. Z kolei kraje, które ograniczyły zużycie węgla, doświadczały wolniejszego wzrostu PKB i eksportu: Niemcy, Wielka Brytania, Francja, USA i Kanada (zob. Tabela 2).

Filipiny powinny dążyć do większego dobrobytu gospodarczego, większej wielkości PKB i wzrostu, większego eksportu oraz większej produkcji i industrializacji. Aby to osiągnąć, nie powinniśmy nigdy ulegać agendzie establishmentu klimatycznego, który promuje degrowth i deindustrializację poprzez likwidację węgla w wytwarzaniu energii.

Filipiny nie powinny też ulegać agendzie grup podżegających do wojennych przygotowań, wydając z pieniędzy podatników i pożyczonych środków około P2 bln wyłącznie na zakupy dla AFP, takie jak pociski, myśliwce odrzutowe itp., ponad ich duży regularny roczny budżet.

Powinniśmy przyczyniać się do przedłużenia 81 lat bez wojny światowej, a nie skracać ten okres, wywołując kolejną brzydką wojnę ponad już istniejącymi brzydkimi wojnami w Europie i na Bliskim Wschodzie.

Bienvenido S. Oplas, Jr. jest prezesem Bienvenido S. Oplas, Jr. Research Consultancy Services oraz Minimal Government Thinkers. Jest międzynarodowym stypendystą Tholos Foundation.

minimalgovernment @gmail.com