Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat hij een plan heeft laten opstellen om cryptocurrency en blockchainnetwerken te gebruiken om Israël te helpen mogelijke bankboycotten te omzeilen. Hij deed deze uitspraken in een interview met Israëls Channel 10, vier dagen voordat het land stemt bij nationale verkiezingen.

Netanyahu gaf aan te verwachten dat de Amerikaanse militaire financiering zal eindigen. "Het is slechts een kwestie van tijd," zei hij, terwijl hij Israëliërs liet wennen aan het idee dat het land niet langer "tientallen miljarden dollars aan Amerikaanse hulp" voor het defensiebudget zal ontvangen. De huidige Amerikaanse hulpovereenkomst is 3,8 miljard dollar per jaar waard en loopt af in september 2028.

"Er kunnen sancties komen, waaronder bankboycotten," vervolgde hij. "Je moet een alternatieve economie voorbereiden en nadenken over valuta's die die beperkingen kunnen omzeilen. Daarmee ben ik ook bezig."

Toen hem werd gevagd of blockchain als een manier zou kunnen dienen om sancties te omzeilen, antwoordde Netanyahu: "Blockchain is zeker een van de alternatieven. Ik heb al opdracht gegeven een plan daarvoor voor te bereiden."

Hij ging niet in op wie het plan opstelt, welke valuta of welk netwerk het zou gebruiken, of wanneer het gereed zou zijn. Indien uitgevoerd, zou Israël zich aansluiten bij een kleine groep staten die een soortgelijke aanpak al hebben geprobeerd, waaronder Venezuela, Iran, Rusland en Noord-Korea, die allemaal crypto hebben gebruikt om fondsen buiten Amerikaanse inmenging te verplaatsen. Die precedenten zijn relevant voor Israël omdat ze zowel de speelwijze als de valkuilen laten zien die regeringen zijn tegengekomen bij het routeren van geld langs beperkingen heen.

Precedenten uit Venezuela en Rusland

Netanyahu's blockchainidee lijkt het meest op de aanpak van de Venezolaanse president Nicolas Maduro, die niet alleen een plan liet opstellen maar een compleet juridisch systeem rond dat concept bouwde. Venezuela heeft Tether en Bitcoin gebruikt om zijn olie-industrie overeind te houden en creëerde de Petro in een poging de hele economie buiten SWIFT te plaatsen.

Rusland zette een vergelijkbare route uit met A7A5, een aan de roebel gekoppeld token uitgegeven door een betalingsbedrijf mede-eigendom van een gesanctioneerde staatsbank. Het token verplaatste ongeveer 102 miljard dollar in zijn eerste jaar, volgens het blockchainanalysebedrijf Elliptic, voordat sancties en een hack van zijn hoofdbeurs het dagelijkse volume met 96% vanaf het hoogtepunt deden dalen.

Israëls banksector heeft zich al richting digitale activa bewogen. Bank Leumi, de grootste bank van het land, is van plan begin 2027 Bitcoin-handel aan te bieden via Galaxy Digital, in afwachting van goedkeuring door de Bank of Israel. Dat betekent dat de grootste bank van Israël gereguleerde cryptotoegang voor klanten voorbereidt, terwijl de regering blockchain voor een heel ander doel verkent.

Sanctiedruk neemt toe

Bankboycotten treden op wanneer buitenlandse banken weigeren betalingen voor de banken van een land te verwerken, waardoor het voor import moeilijker wordt om leveranciers te betalen en uiteindelijk de prijzen in de supermarkt opdrijft.

Meer dan 60 Israëlische economen en voormalige functionarissen waarschuwden deze week dat maatregelen die nu op Westelijke Jordaanoever-nederzettingen zijn gericht, zich naar de bredere economie kunnen verspreiden en de kosten van levensonderhoud kunnen verhogen, meldt Ynet. Het Verenigd Koninkrijk verbood begin september import uit Israëlische nederzettingen en kondigde sancties af tegen mensen en bedrijven die betrokken zijn bij de bouw ervan. Elf andere landen, waaronder Frankrijk en Canada, zegden de handel in nederzettingsproducten te willen beperken.

De druk volgt op de oorlog in Gaza. Een VN-onderzoekscommissie — een onafhankelijk panel dat niet namens de VN zelf spreekt — concludeerde in september 2025 dat Israël daar genocide pleegde. Het Internationaal Strafhof vaardigde in november 2024 afzonderlijk arrestatiebevelen uit tegen Netanyahu en voormalig defensieminsiter Yoav Gallant wegens vermeende oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Gaza, die Netanyahu volgens eigen zeggen niet door Israël zal worden erkend.

Voorbereiding op een wereld na Trump

Roy Katz, de presentator van Channel 10, vroeg ook of Netanyahu zich zorgen maakt over wat er gebeurt nadat Donald Trump het ambt heeft neergelegd, zelfs als vicepresident J.D. Vance hem opvolgt. Netanyahu sprak Trumps mogelijke machtverlies niet aan, maar zijn antwoord ging over een wereld zonder hem.

"Ik kan met zekerheid zeggen dat er nooit een president zo vriendelijk voor Israël is geweest als Trump, en er komt er wellicht nooit weer een zoals hij," zei Netanyahu. "We moeten voorbereid zijn op een regenachtige dag. Ik wil onafhankelijkheid in wapenproductie, net zoals ik energieonafhankelijkheid wilde."

Eerder in hetzelfde interview had Netanyahu Israëls markten aan Trump gekoppeld. "De markten weten dat als ik win, we samen verdergaan met president Trump," zei hij. "Hij zei alleen met mij te willen werken."

Als Trump verliest, noemde Netanyahu Indiase premier Narendra Modi als een partner met wie al over samenwerking wordt gesproken. "India, een land geleid door mijn vriend Narendra Modi, bespreekt ook samenwerking met ons in productie," zei Netanyahu. "Ik geef geen details; ik wil liever eerst dingen realiseren en daarna de eer opeisen."

Traceerbaarheid beperkt crypto's omzeilpotentieel

Crypto is geen gemakkelijke ontsnapping uit sancties, omdat blockchains openbaar en traceerbaar zijn — beperkingen waarmee elk Israëlisch plan rekening moet houden. Op 1 juli ondertekende defensieminsiter Israel Katz sanctiebevelen tegen 37 cryptowallets met meer dan 24 miljoen shekel, die volgens Israël toebehoren aan de Iraanse Revolutionaire Garde en bedoeld waren om Hezbollah te financieren. Het hoofd van het contraterreur-financieringsbureau van het ministerie zei dat er "geen immuniteit is voor terrorismefinanciers, zelfs niet in de crypto-sfeer."

Tether, het bedrijf achter de aan de dollar gekoppelde USDT-stablecoin, kan elke wallet die zijn token aanhoudt bevriezen. Het bevroor in april 344 miljoen dollar in samenwerking met Amerikaanse autoriteiten, en bevroor in juli 131 miljoen dollar in wallets gelieerd aan de Iraanse centrale bank en strijdkrachten na Amerikaanse sancties.

De Israëliërs stemmen op 27 oktober, en de huidige Amerikaanse militaire hulpovereenkomst loopt af in september 2028, net vóór de volgende presidentsverkiezing in de Verenigde Staten. Op kortere termijn vormt de lopende goedkeuring door de Bank of Israel van de Bitcoin-handelsdienst van Bank Leumi een van de volgende concrete ijkpunten voor hoe ver Israëls financiële systeem zich opent voor digitale activa.