AI-agenten — softwareprogramma's die namens gebruikers taken uitvoeren — doen inmiddels zelfstandig betalingen. Ze kopen data, rekenkracht en toegang tot online tools zonder dat een mens voor elke transactie op een knop drukt, en een groot deel van die activiteit wordt in stablecoins afgehandeld.

De volgende miljard crypto-gebruikers zijn misschien geen mensen. Het zouden AI-agenten kunnen zijn — en die betalen nu al met stablecoins, aldus een bericht op X met de cijfers van Coinbase:

Crypto's next billion users might not be human.

They could be AI agents and they're already paying with stablecoins.

Coinbase's x402 has processed:

• 165M+ payments • $50M in volume • Around 99% paid in $USDC

AI agents are buying data, computing power and API access for… pic.twitter.com/zpVXrbYG3J

— MANDO CT 🇮🇪 🇦🇪 🇬🇧 (@MandoCT) August 23, 2026

Volgens Coinbase heeft x402 inmiddels meer dan 165 miljoen betalingen verwerkt met een gezamenlijke waarde van 50 miljoen dollar, waarvan circa 99% is betaald in USDC, een met dollars gedekte stablecoin en een van de grootste in omloop. De activiteit heeft een breed scala aan betaal- en infrastructuurbedrijven aangetrokken: Cloudflare, Mastercard, MoonPay en Circle — het bedrijf dat USDC uitgeeft — bouwen allemaal betaaltools voor AI-agenten, terwijl kaartnetwerken hun eigen aanpak testen in plaats van het veld te ruimen. De markt staat nog in de kinderschoenen: het grootste deel van het volume bestaat uit kleine microbetalingen van gemiddeld zo'n 30 cent per transactie.

Hoe x402 werkt

Coinbase ontwikkelde het x402-protocol voor machine-tot-machinebetalingen. Het werkt als een betaalmuur voor software: een agent vraagt een dienst aan, ontvangt een prijs, betaalt en krijgt het resultaat. Er hoeft geen account te worden aangemaakt en er worden geen kaartgegevens uitgewisseld.

De naam van het protocol is een knipoog naar HTTP 402, een statuscode ('Payment Required', oftewel 'betaling vereist') die decennia geleden werd opgenomen in de technische standaarden van het web en grotendeels onbenut bleef — een klaarliggend plekje voor betaalde toegang dat machinebetalingen nu beginnen te vullen.

Lincoln Murr, hoofd AI-product bij Coinbase, zegt dat een typische transactie rond de 30 cent bedraagt. De meeste betalingen gaan naar API's, de verbindingen waarmee het ene programma bij een ander programma data of een dienst kan opvragen.

Waarom stablecoins koplopen

Stablecoins zijn goed geschikt voor deze taak. Ze werken vierentwintig uur per dag, bewegen wereldwijd en omzeilen de kosten van 2% tot 4% die kaartbetalingen doorgaans met zich meebrengen. Als een transactie minder dan een dollar waard is, vreten die kaartkosten te veel van de waarde op. Het automatisch innen van fracties van een dollar is sinds de vroege jaren van het web een streven van internetbouwers, maar de op grotere aankopen gerichte kaartinfrastructuur maakte dat nooit rendabel.

Cloudflare, dat een eigen portemonneesysteem voor AI-agenten bouwt, zegt dat stablecoins passen bij het hoogfrequente, laagwaardige karakter van agentbetalingen. Het geplande product zou moeten werken als een zakelijke creditcard, waarmee beheerders vooraf budgetten en goedgekeurde verkopers kunnen instellen voordat de agent iets uitgeeft.

Circle test kleine USDC-betalingen die snel worden bevestigd en later per batch op een blockchain worden vastgelegd. MoonPay heeft een product gelanceerd met de naam PayBox dat aansluit op AI-assistenten en agenten afhankelijk van de verkoper zowel met kaart als met crypto laat betalen.

Coinbase heeft zelf een direct commercieel belang bij het bereik van USDC: op grond van een langdurige afspraak met Circle deelt het bedrijf mee in de inkomsten die de reserves achter de stablecoin genereren.

Kaartnetwerken blijven concurreren

Mastercard stapt niet opzij. Het bedrijf test een systeem met de naam Agent Pay for Machines, dat gebruikmaakt van digitale vouchers. De eigenaar van een agent bepaalt wat de software mag kopen en hoeveel deze mag uitgeven; verkopers controleren die regels, leveren de dienst en vorderen de betaling later op.

Volgens Mastercard kunnen verkopers er zelf voor kiezen de betaling in fiat of in stablecoin te ontvangen, wat betekent dat koper en verkoper niet dezelfde vorm van geld hoeven te gebruiken. Het product bevindt zich in een vroege toegangsfase en Mastercard heeft geen transactiecijfers vrijgegeven.

Visa en DBS Bank voerden in februari een proef uit waarin een agent met een creditcard eten en drinken kocht. De twee bedrijven bekijken nu online winkelen en reisboekingen als volgende stappen.

Nog in een vroeg stadium

Murr van Coinbase vergeleek de huidige staat van de markt met het Napster- en LimeWire-tijdperk van internet: de technologie werkt, maar de regels en de schaal staan nog niet vast.

De cijfers onderstrepen het verschil. In juli verwerkte x402 zo'n 24 miljoen dollar in 30 dagen — een bedrag dat Visa in ongeveer één minuut verwerkt. De portemonnees van Cloudflare zijn nog in ontwikkeling en een deel van het aantal transacties van Coinbase kan ook op testen duiden in plaats van op echte handel. Of die aantallen uitgroeien tot duurzaam commercieel gebruik — en of de kaartgebonden programma's eigen gebruikerscijfers publiceren — is het duidelijkste signaal om in de gaten te houden nu de experimenten de proeffase ontgroeien.

Geld op een agent-portemonnee zetten blijft vooralsnog een pijnpunt. Coinbase zegt te werken aan een meer geautomatiseerde opzet, onder meer door een agent opdracht te laten uitvoeren om zelf een portemonnee aan te maken.